Jakim badaniem jest badanie histopatologiczne?

Do zespołu Onkolmed dołączył bardzo dobry lekarz Elżbieta Wojciechowska-Lampka, specjalista onkolog kliniczny, hematolog, radioterapeuta. Serdecznie zapraszamy na konsultacje. Umów wizytę pod nr tel: 22 6434503 lub 797581010.
Zapraszamy do dr n. med. Ewy Anny Kosakowskiej, specjalisty onkologa klinicznego, chemioterapeuty i psychoonkologa. Wizyty można umawiać pod nr tel. 226434503 lub 797581010.

badanie histopatologiczneCo to jest badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne umożliwia przestrzenną ocenę zmian w tkance. W większości przypadków pozwala na ich bardzo precyzyjne określenie, co ma decydujące znaczenie zwłaszcza w diagnostyce nowotworów i dobraniu odpowiedniej metody leczenia.

Przy określaniu zmian chorobowych badanie histopatologiczne jest jednym z podstawowych. Polega na pobraniu wycinka tkanki i jej ocenie pod mikroskopem. Poza diagnostyką nowotworową stosowane jest także w określaniu i rozpoznawaniu zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych.

Co można rozpoznać dzięki badaniu histopatologicznemu?

Badanie histopatologiczne daje pewne wyniki przede wszystkim jeśli chodzi o rozpoznanie histopatologiczne nowotworu, z odróżnieniem nowotworów łagodnych od złośliwych. Ponadto, badanie histopatologiczne umożliwia też rozpoznanie różnego rodzaju chorób zapalnych i zwyrodnieniowych. Dodatkowo, rozpoznanie histopatologiczne jest też niezbędne do oceny monitorowania postępu leczenia. Wynik badania histopatologicznego dostarcza też często niezbędnych informacji już po śmierci pacjenta, kiedy zostanie pobrany ze zwłok materiał do badania.

Jak przebiega analiza w badaniu histopatologicznym guza?

Etap właściwy badania histopatologicznego, który obejmuje szczegółowe analizy wykonane za pomocą skomplikowanych technik laboratoryjnych i mikroskopowych, poprzedza pobranie materiału do badania. Materiał do przeprowadzenia badania histopatologicznego pobiera się z najczęściej podczas biopsji lub za pomocą cytologii złuszczeniowej. Od wyniku badania histopatologicznego zależy wybór metody leczenia i ocena rokowania.

Badaniu histopatologicznemu podlegają wycięte w całości zmiany (guzy nowotworowe), większe wycinki (pobrane podczas biopsji) lub oligo-biopsje, czyli bardzo drobne wycinki pobierane podczas endoskopii. Materiał pobrany do badania powinien pochodzić z właściwego miejsca, być odpowiedniej wielkości i zostać natychmiast po pobraniu właściwie utrwalony.

Zwykle stosowanym utrwalaczem jest 10% roztwór formaliny (materiał powinien swobodnie pływać w formalinie), a niekiedy 50-70% alkohol etylowy. Do niektórych badań (hormony, receptory) tkanki się nie utrwala, ale natychmiast zamraża. Materiał utrwalony w wyżej podany sposób podlega badaniu rutynowemu, tzn. zostaje zatopiony w parafinie, a skrawki mikrotonowe są barwione hematoksyliną – eozyną.

W trybie pilnym, przeprowadza się tzw. histopatologiczne badania doraźne (śródoperacyjne). Wykonuje się je podczas zabiegu, aby podjąć decyzję o jego rodzaju (np. o zastosowaniu operacji radykalnej).

Na jakie pytania pomaga odpowiedzieć badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne pozwala odpowiedzieć na szereg istotnych pytań. Pozwala określić m.in.:

  • Postać histologiczną nowotworu i narząd, w którym powstał nowotwór. Te dwie informacje są ze sobą ściśle związane, gdyż trudno jest rozpatrywać typ nowotworu w oderwaniu od miejsca jego powstania. W niektórych lokalizacjach typ histologiczny nowotworu ma duże znaczenie (np. w raku tarczycy), a w innych drugoplanowe – jak w przypadku czerniaka, gdzie dużo bardziej istotny jest stopień jego zaawansowania.

  • Stopień złośliwości nowotworu. Istnieje wiele systemów stopniowania złośliwości nowotworów. Te o wyższym stopniu złośliwości mają z reguły gorsze rokowania. Stopień złośliwości określany jest literą „G”. Często używa się podziału na grupy według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Najczęściej podział obejmuje 3 lub 4 stopnie.

  • Zaawansowanie kliniczne i patomorfologiczne. Istnieje grupa nowotworów, w których typ histopatologiczny nie odgrywa rak dużej roli w terapii i rokowaniu jak zaawansowanie kliniczne raka. Ocena zaawansowania stanowi podstawowy czynnik rokowniczy w raku piersi, raku niedrobnokomórkowych płuca, raku żołądka, raku jelita grubego i czerniaka. Najbardziej uniwersalnym systemem klasyfikacji dla guzów litych jest system TNM.

  • Inne czynniki rokowniczo-terapeutyczne. Ważną cechą badaną przez patologa jest ocena doszczętności wycięcia nowotworu oraz ocena szerokości wolnych marginesów i struktur nacieczonych przez nowotwór. Inne ważne informacje, które dostarcza badanie histopatologiczne guza, mogące mieć znaczenie kliniczne to obecność owrzodzenia, martwicy, nacieku limfocytarnego, zatorów nowotworowych czy liczba mitoz. Istotną rolę odgrywa niekiedy immunohistochemiczna ocena ekspresji markerów. Polega na oznaczeniu w preparacie histologicznym poszukiwanych antygenów przy użyciu swoistych przeciwciał i reakcji barwnej. Obecność niektórych antygenów może być podstawą wdrożenia terapii celowanej molekularnie.

W celu umówienia się na konsultację u chirurga onkologa skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010

Artykuł powstał w oparciu o materiały pochodzące z: zdrowie.tvn.pl, zwrotnikraka.pl