Pracownia ultrasonografii (USG)

1. USG jamy brzusznej – przygotowanie do badania

Największą przeszkodą w prawidłowej ocenie narządów jamy brzusznej jest zaleganie treści pokarmowej i gazów w żołądku, dwunastnicy i jelitach. Aby wyeliminować te przeszkody, badanie musimy wykonywać na czczo.
Pacjent nie może nic jeść ani pić co najmniej przez 5 godzin przed badaniem. Nie należy żuć gumy ani palić papierosów. Pacjenci przyjmujący leki powinni je nadal przyjmować, popijając ½ szklanki wody, jednak nie później niż 1 godzinę przed badaniem. Pacjenci z tendencją do wzdęć powinni zachować lekkostrawną dietę już dwa dni przed badaniem i trzy razy dziennie przyjmować po dwie kapsułki jednego z leków zmniejszających ilość gazów w jelitach (np.: Espumisan lub Esputicon).
Na badanie należy (w miarę możliwości) przynieść wyniki poprzednich badań USG danej okolicy, lub wyniki innych badan - dotyczących tego problemu. Badanie USG jamy brzusznej jest bezbolesne i nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania (nawet w ciąży).

Wskazania do badania USG jamy brzusznej:

• diagnostyka dolegliwości bólowych jamy brzusznej,
• choroby wątroby, pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych,
• choroby trzustki, w tym cukrzyca,
• zaburzenia trawienia.

2. USG tarczycy – przygotowanie do badania

Badanie USG tarczycy nie wymaga żadnego przygotowania. Na badanie należy (w miarę możliwości) przynieść wyniki poprzednich badań USG lub badań scyntygraficznych tarczycy. Wskazane jest również przyniesienie wyników badań poziomu hormonów tarczycy i TSH (jeżeli były wykonywane). Badanie jest bezbolesne i nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania.

Wskazania do badania USG tarczycy:

• nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych,
• choroby tarczycy.

3. Badanie USG piersi – przygotowanie do badania

Badanie USG piersi nie wymaga żadnego przygotowania i można je wykonać w dowolnej fazie cyklu miesięcznego, o ile lekarz kierujący nie zalecił inaczej (w takiej sytuacji na badanie należy się zgłosić we wskazanej fazie cyklu). Jedynie u kobiet, które skarżą się na tkliwość piersi przed miesiączką, zaleca się wykonanie tego badania w pierwszej połowie cyklu. Na badanie należy koniecznie przynieść wyniki poprzednich badań usg i mammografii. W warunkach prawidłowych badanie jest bezbolesne i nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania (nawet w okresie ciąży, czy karmienia piersią).

Wskazania do badania USG piersi:

• zmiany w gruczołach piersiowych np. o charakterze guzków wykrytych badaniem palpacyjnym
• diagnostyka zmian wykrytych podczas badania mammografii.

4. USG węzłów chłonnych

USG węzłów chłonnych jest podstawowym badaniem umożliwiającym ocenę ich wielkości, struktury miąższu oraz stosunku do otaczających tkanek. USG węzłów chłonnych wykonuje się najczęściej z powodu powiększenia węzłów chłonnych, ich bolesności lub też zmian w obrębie skóry nad węzłami. Najczęstszą przyczyną limfadenopatii jest stan zapalny w okolicy danej grupy węzłów, natomiast najgroźniejszymi jej przyczynami są nowotwory pierwotne, jak ziarnica złośliwa i chłoniaki nieziarnicze, lub przerzuty nowotworowe do węzłów chłonnych.
USG węzłów chłonnych – wskazania do badania USG węzłów chłonnych

USG węzłów chłonnych powinno być wykonane, gdy:

• u pacjenta dojdzie do znacznego powiększenia węzłów chłonnych
• pacjent skarży się na bolesność węzłów chłonnych.

5. USG miednicy małej – przygotowanie do badania

Badanie USG miednicy małej wykonywane przez powłoki brzuszne wymaga odpowiedniego wypełnienia pęcherza moczowego. Wypełniony pęcherz poprawia warunki obrazowania i umożliwia dokładniejszą ocenę narządów znajdujących się w obrębie miednicy małej.

Na około godzinę przed badaniem zaleca się wypicie około 1 litra niegazowanej wody i nieoddawanie moczu do czasu wykonania badania.

Na badanie należy (w miarę możliwości) przynieść wyniki poprzednich badań USG oraz inną dokumentację medyczną dotyczącą ocenianych narządów.

Badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne. Wykonuje się je przez powłoki brzuszne, po nałożeniu na skórę specjalnego żelu.

Wskazania do badania USG miednicy małej:

• diagnostyka dolegliwości bólowych w obrębie podbrzusza i miednicy,
• ocena pęcherza moczowego,
• ocena macicy i jajników u kobiet,
• ocena gruczołu krokowego (prostaty) u mężczyzn,
• wykrywanie zmian patologicznych w obrębie narządów miednicy małej, takich jak guzy, torbiele czy mięśniaki,
• diagnostyka zaburzeń oddawania moczu oraz ocena zalegania moczu po mikcji,
• kontrola wcześniej rozpoznanych zmian.

USG miednicy małej jest bezpieczną i powszechnie stosowaną metodą diagnostyczną, pozwalającą na ocenę narządów znajdujących się w obrębie miednicy małej.

6. USG układu moczowego – przygotowanie do badania

Badanie USG układu moczowego obejmuje ocenę nerek i pęcherza moczowego, a u mężczyzn również ogólną ocenę prostaty (czyli gruczołu krokowego). Ocena nerek nie wymaga szczególnego przygotowania, ale aby ocenić pęcherz moczowy, wymagane jest jego wypełnienie w możliwie maksymalnym stopniu. Dopiero w takich warunkach można ocenić jego kształt oraz grubość i zarysy ścian. Aby spełnić te warunki, pacjent powinien stawić się na badanie z pełnym pęcherzem, co najmniej jedną godzinę po wypiciu 1 do 1,5 litra niegazowanych płynów. Czas potrzebny na wytworzenie odpowiedniej ilości moczu jest równie ważny, co ilość wypitych płynów. Prawidłowo wypełniony pęcherz pozwala również ocenić prostatę. W przeciwnym wypadku gruczoł ten jest przesłonięty przez gaz w jelitach. Po pierwszej części badania, pacjent wychodzi do łazienki, aby opróżnić pęcherz i wraca na badanie ewentualnego zalegania moczu. Na badanie należy (w miarę możliwości) przynieść wyniki poprzednich badań USG danej okolicy, lub wyniki innych badan - dotyczących tego problemu. Badanie jest bezbolesne i nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania (nawet w ciąży).

USG dróg moczowych - wskazaniami do wykonania badania są:

• wady rozwojowe,
• zmiany pourazowe,
• kamicę nerkową, pęcherza moczowego,
• guzy nerek, pęcherza,
• prostata (u mężczyzn).