Rola hematologa w leczeniu anemii i innych schorzeń krwi

Artykuł omawia rolę hematologa w diagnostyce i leczeniu anemii oraz innych schorzeń krwi, metody diagnostyczne i terapeutyczne oraz zakres usług dostępnych w tym obszarze w Onkolmed Lecznica Onkologiczna w Warszawie.

Czym zajmuje się hematolog?

Hematolog to lekarz specjalizujący się w diagnozowaniu, leczeniu i profilaktyce chorób krwi, szpiku kostnego i układu chłonnego. W swojej praktyce zajmuje się zarówno schorzeniami nienowotworowymi (np. różne typy anemii, skazy krwotoczne, zaburzenia krzepnięcia), jak i nowotworami hematologicznymi (białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi).

Rola hematologa w diagnostyce anemii

Anemia jest jednym z najczęstszych zaburzeń hematologicznych. Hematolog podejmuje działania, gdy przyczyny anemii nie są jasne lub gdy leczenie wstępne nie przynosi efektu.

Wywiad i badanie przedmiotowe

Lekarz zbiera wywiad dotyczący objawów (osłabienie, bladość, duszność), chorób przewlekłych i stosowanych leków, a także wykonuje badanie fizykalne w celu wykrycia oznak krwawienia czy powiększenia wątroby i śledziony.

Badania laboratoryjne podstawowe

• Morfologia z rozmazem (CBC): określa liczbę krwinek czerwonych, poziom hemoglobiny i hematokrytu.
• Retikulocyty: ocena zdolności szpiku do produkcji erytrocytów.

Badania specjalistyczne

• Żelazo, ferrytyna, TIBC: różnicowanie niedoborów i stanów zapalnych.
• Witamina B12 i kwas foliowy: w diagnostyce makrocytowych postaci anemii.
• EPO (erytropoetyna): ocena pierwotnej lub wtórnej przyczyny niedokrwistości w przewlekłych chorobach nerek.
• Biopsja szpiku: wskazana przy podejrzeniu mielodysplazji, aplazji szpiku czy nowotworów.

Rola hematologa w leczeniu anemii

Suplementacja i leczenie farmakologiczne

• Anemia z niedoboru żelaza: doustna lub dożylna suplementacja żelaza; leczenie trwa zwykle kilka miesięcy, do uzupełnienia zapasów ferrytyny.
• Anemia megaloblastyczna: uzupełnianie witaminy B12 lub kwasu foliowego, często w postaci zastrzyków lub wysokich dawek doustnych.
• Niedokrwistość chorób przewlekłych (np. przewlekła choroba nerek): stosowanie agonistów receptora EPO (ESA) w celu stymulacji erytropoezy.

Przetoczenia krwi i preparaty krwiopochodne

Przetoczenia erytrocytarne są wskazane przy ciężkich objawach klinicznych.

Leczenie przyczynowe

• Choroby autoimmunologiczne: immunosupresja w aplazji czy autoimmunohemolizach.
• Mielodysplazja i inne zaburzenia szpiku: chemioterapia, przeszczep allogeniczny szpiku.

Monitorowanie i opieka długoterminowa

Regularne kontrole laboratoryjne pozwalają ocenić skuteczność leczenia oraz wcześnie wykryć nawrót lub powikłania.

Rola hematologa w leczeniu innych schorzeń krwi

Skazy krwotoczne

• Choroba von Willebranda: leczenie desmopresyną i koncentratami czynnika von Willebranda.
• Hemofilia: substytucja brakującego czynnika krzepnięcia.

Zaburzenia krzepnięcia

• Zakrzepica i trombofilia: diagnostyka genetyczna i długoterminowe leczenie przeciwzakrzepowe.

Nowotwory układu krwiotwórczego

• Białaczki i chłoniaki: chemioterapia, immunoterapia, przeszczepy komórek macierzystych.
• Szpiczak mnogi: leki celowane, immunomodulujące, przeszczepy autologiczne.

Inne zaburzenia

• Zespół mielodysplastyczny (MDS) oraz niedokrwistość aplastyczna: przeszczepy szpiku, immunoterapia, czynniki wzrostu.

Rejestracja

Konsultacje hematologiczne oraz diagnostyka anemii i innych schorzeń krwi odbywają się po wcześniejszej rejestracji telefonicznej pod numerem: +48 22 290 23 37.

Źródła

• Anemia and hematology: How a hematologist can help. Medical News Today.
• Anemia: Diagnosis & treatment. Mayo Clinic.
• American Society of Hematology.
• What is a Hematologist? Cleveland Clinic.
• Iron-Deficiency Anemia. American Society of Hematology.
• Johns Hopkins Medicine.
• Evaluation of Anemia. Merck Manual Professional Edition.
• Hematologist-Oncologists and What They Do. Verywell Health.
• An Overview of Aplastic Anemia. Verywell Health.