Czym zajmuje się onkolog? Kompleksowy przewodnik dla pacjenta

Onkolog to lekarz specjalizujący się w diagnostyce, leczeniu i monitorowaniu chorób nowotworowych. W zależności od dodatkowej specjalizacji onkolog może zajmować się leczeniem chirurgicznym, systemowym, czyli chemioterapią i immunoterapią, lub radioterapią. W Onkolmed Lecznica Onkologiczna w Warszawie konsultacje prowadzą onkolodzy różnych specjalizacji, dobierani indywidualnie do rodzaju i zaawansowania choroby.

Czym dokładnie zajmuje się onkolog?

Onkologia to dziedzina medycyny obejmująca profilaktykę, diagnostykę i leczenie nowotworów złośliwych. Praca onkologa nie kończy się na postawieniu diagnozy. Lekarz tej specjalizacji koordynuje cały proces leczenia, od pierwszej konsultacji, przez dobór metody terapii, aż po opiekę po zakończonym leczeniu i regularne kontrole mające na celu wczesne wykrycie ewentualnego nawrotu choroby.

W ramach onkologii wyróżnia się kilka głównych ścieżek specjalizacyjnych, które często się uzupełniają w trakcie leczenia jednego pacjenta.

Onkolog kliniczny

Onkolog kliniczny prowadzi leczenie systemowe, czyli chemioterapię, immunoterapię, terapie celowane oraz hormonoterapię. To specjalista, który najczęściej koordynuje cały proces leczenia farmakologicznego, dobiera schemat terapii do typu nowotworu, jego zaawansowania oraz wyników badań molekularnych, i monitoruje reakcję organizmu na leczenie.

Chirurg onkolog

Chirurg onkolog wykonuje zabiegi operacyjnego usuwania guzów i zmian nowotworowych. Odpowiada za kwalifikację pacjenta do zabiegu, planowanie zakresu operacji oraz opiekę pooperacyjną. Więcej o tym, jakie nowotwory diagnozuje i leczy chirurg onkologiczny, znajdziesz w osobnym przewodniku: Czym się zajmuje chirurg onkolog?

Radioterapeuta onkolog

Radioterapeuta onkolog planuje i nadzoruje leczenie promieniowaniem jonizującym. Ustala dawkę promieniowania, obszar naświetlania oraz liczbę sesji, tak aby zniszczyć komórki nowotworowe przy jak największym oszczędzeniu zdrowych tkanek.

Onkolodzy narządowi

Wielu onkologów specjalizuje się dodatkowo w nowotworach konkretnego narządu lub układu. Takie podejście pozwala na głębszą wiedzę na temat specyfiki danego typu nowotworu, dostępnych badań przesiewowych oraz aktualnych standardów leczenia.

Rodzaje onkologii ze względu na obszar leczenia

W Onkolmed konsultacje onkologiczne są zorganizowane w poradniach dedykowanych poszczególnym układom i narządom. Dzięki temu pacjent trafia od razu do lekarza mającego największe doświadczenie w danym typie nowotworu.

Ginekologia onkologiczna zajmuje się nowotworami żeńskich narządów płciowych, w tym rakiem szyjki macicy, jajnika i endometrium. Więcej się dowiesz na podstronie poradni ginekologii ogólnej i onkologicznej.

Urologia onkologiczna obejmuje nowotwory układu moczowego oraz męskiego układu płciowego, w tym raka gruczołu krokowego, pęcherza moczowego i nerki. Więcej się dowiesz na podstronie naszej poradni nowotworów układu moczowego.

Onkologia przewodu pokarmowego dotyczy nowotworów przełyku, żołądka, jelit, wątroby i trzustki. Więcej się dowiesz na podstronie naszej poradni nowotworów układu pokarmowego.

Hematoonkologia zajmuje się nowotworami krwi i układu chłonnego, w tym białaczkami, chłoniakami i szpiczakiem. Więcej się dowiesz na podstronie naszej poradni hematologii ogólnej i onkologicznej.

Neurochirurgia onkologiczna obejmuje guzy mózgu i rdzenia kręgowego.

Poza wymienionymi powyżej, onkolodzy zajmują się również nowotworami piersi, głowy i szyi, płuc, skóry oraz tkanek miękkich i kości, każdorazowo we współpracy z lekarzami odpowiednich specjalizacji.

Jak przebiega diagnostyka onkologiczna?

Proces diagnostyczny w onkologii najczęściej przebiega etapowo. Pierwszym krokiem jest analiza objawów oraz wyników badań, z którymi pacjent zgłasza się na konsultację. W zależności od sytuacji klinicznej lekarz może zlecić dalsze badania.

Badania obrazowe, takie jak USG, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, pozwalają ocenić lokalizację i wielkość zmiany oraz jej stosunek do sąsiednich struktur.

Badania laboratoryjne, w tym morfologia krwi oraz markery nowotworowe, dostarczają informacji pomocniczych, choć rzadko same w sobie stanowią podstawę do rozpoznania.

Biopsja, czyli pobranie wycinka tkanki do badania histopatologicznego, jest najczęściej badaniem rozstrzygającym o rozpoznaniu nowotworu złośliwego.

Badania genetyczne i molekularne pozwalają dobrać leczenie celowane, dopasowane do konkretnych cech nowotworu.

Metody leczenia stosowane przez onkologów

Wybór metody leczenia zależy od typu nowotworu, jego zaawansowania, lokalizacji oraz stanu ogólnego pacjenta. Decyzja podejmowana jest zwykle w ramach konsylium wielodyscyplinarnego.

Leczenie chirurgiczne polega na operacyjnym usunięciu guza, a często również okolicznych węzłów chłonnych.

Chemioterapia wykorzystuje leki niszczące komórki nowotworowe lub hamujące ich podział, podawane ogólnoustrojowo.

Radioterapia stosuje promieniowanie jonizujące do niszczenia komórek nowotworowych w określonym obszarze ciała.

Immunoterapia pobudza własny układ odpornościowy pacjenta do zwalczania nowotworu.

Terapie celowane działają na konkretne mechanizmy molekularne charakterystyczne dla danego nowotworu, co pozwala ograniczyć wpływ leczenia na zdrowe tkanki.

Hormonoterapia stosowana jest w nowotworach hormonozależnych, takich jak część przypadków raka piersi czy prostaty.

W praktyce klinicznej metody te są często łączone, na przykład leczenie chirurgiczne poprzedzone chemioterapią zmniejszającą wielkość guza, a następnie uzupełnione radioterapią.

Onkolog a inne specjalizacje, najczęstsze różnice

Onkolog a hematolog. Hematolog zajmuje się chorobami krwi i układu krwiotwórczego, w tym również nowotworami hematologicznymi, takimi jak białaczki i chłoniaki. W praktyce hematoonkologia łączy kompetencje obu specjalizacji.

Onkolog a chirurg ogólny. Chirurg ogólny wykonuje szeroki zakres zabiegów, natomiast chirurg onkolog posiada dodatkowe przeszkolenie w zakresie onkologicznych zasad operowania, w tym odpowiedniego marginesu wycięcia zmiany.

Onkolog a radiolog. Radiolog wykonuje i opisuje badania obrazowe, natomiast onkolog interpretuje te wyniki w kontekście całościowego obrazu klinicznego pacjenta i planuje dalsze postępowanie.

Kiedy warto zgłosić się do onkologa?

Konsultacja onkologiczna jest wskazana w przypadku rozpoznania lub podejrzenia choroby nowotworowej na podstawie badań obrazowych lub laboratoryjnych, niepokojących objawów utrzymujących się dłużej niż kilka tygodni, konieczności zaplanowania dalszej diagnostyki po nieprawidłowym wyniku badania przesiewowego, oraz potrzeby drugiej opinii dotyczącej już zaplanowanego leczenia.

Do objawów, które warto skonsultować, należą między innymi niewyjaśniony spadek masy ciała, przewlekłe zmęczenie niezwiązane z wysiłkiem, wyczuwalne guzki lub zgrubienia, długo gojące się rany, zmiany w wyglądzie znamion skórnych, uporczywy kaszel lub chrypka, czy nieprawidłowe krwawienia.

Decyzja o zakresie dalszej diagnostyki i ewentualnym leczeniu podejmowana jest indywidualnie przez lekarza, na podstawie wywiadu, dokumentacji medycznej i badania.

Jak wygląda pierwsza wizyta u onkologa?

Podczas pierwszej konsultacji lekarz analizuje dotychczasową dokumentację medyczną, w tym wyniki badań obrazowych, laboratoryjnych oraz ewentualną kartę DiLO, i przeprowadza wywiad oraz badanie. Na tej podstawie ustalany jest dalszy plan diagnostyczny lub terapeutyczny. Warto zabrać ze sobą wszystkie dostępne wyniki wcześniejszych badań oraz listę przyjmowanych leków, a także spisać wcześniej pytania, które chce się zadać lekarzowi.

Najczęstsze pytania pacjentów

Czy do onkologa potrzebne jest skierowanie?

 Wymóg skierowania zależy od formy finansowania wizyty. Konsultacje w systemie komercyjnym zwykle nie wymagają skierowania, szczegóły warto potwierdzić w rejestracji.

Czym różni się onkolog kliniczny od chirurga onkologa?

Onkolog kliniczny prowadzi leczenie systemowe, natomiast chirurg onkolog wykonuje zabiegi operacyjne. Wielu pacjentów w trakcie leczenia korzysta z konsultacji obu specjalistów.

Co to jest karta DiLO i czy jest potrzebna do wizyty u onkologa?

Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego przyspiesza ścieżkę diagnostyczną w ramach NFZ. Nie jest wymagana w przypadku konsultacji komercyjnych. Więcej na stronie Karta Dilo.

Jakie nowotwory diagnozuje i leczy chirurg onkolog?

Zakres zależy od dodatkowej specjalizacji chirurga. Pełny opis w artykule: Czym się zajmuje Chirurg onkolog.

Kiedy warto zgłosić się na konsultację do chirurga onkologa? Szczegółowe wskazania opisujemy w osobnym przewodniku: Kiedy powinno się zgłosić na konsultację do chirurga onkologa? Kompletny przewodnik dla pacjentów

Czy każdy nowotwór wymaga takiego samego leczenia?

Nie. Plan leczenia zależy od typu nowotworu, jego zaawansowania, lokalizacji oraz stanu ogólnego pacjenta i jest ustalany indywidualnie.

Czy warto szukać drugiej opinii u innego onkologa?

Druga opinia jest częstą i uzasadnioną praktyką, zwłaszcza przy podejmowaniu decyzji o rozległym leczeniu. Pozwala potwierdzić proponowany plan postępowania lub rozważyć dodatkowe opcje.

Ile trwa leczenie onkologiczne?

Czas leczenia jest bardzo zróżnicowany i zależy od typu nowotworu oraz wybranej metody terapii, od kilku tygodni przy leczeniu miejscowym po wiele miesięcy przy leczeniu systemowym.

Zespół lekarzy onkologów w Onkolmed

• Prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, Onkologia kliniczna, Chirurgia onkologiczna
• Dr n. med. Agnieszka Jagiełło Gruszfeld, Onkologia kliniczna
• Prof. dr hab. n. med. Andrzej Kawecki, Onkologia kliniczna, Radioterapia
• Prof. dr hab. n. med. Tomasz Mandat, Neurochirurgia onkologiczna
• Prof. dr hab. n. med. Paweł Wiechno, Onkologia kliniczna, Chemioterapia nowotworów
• Prof. dr hab. n. med. Andrzej Rutkowski, Onkologia kliniczna, Chirurgia onkologiczna

Rejestracja

Rejestracja na konsultację onkologiczną w Onkolmed Lecznica Onkologiczna odbywa się telefonicznie pod numerem 48 22 290 23 37. Możesz też od razu umówić konsultację onkologiczną