Uchyłkowość jelita grubego - przyczyny, objawy i leczenie

Uchyłki mają postać cienkościennych „woreczków” o średnicy około 1 cm, uwypuklających się na zewnątrz głównej części jelita grubego, nazywanej okrężnicą (zob. rycinę). Liczba uchyłków waha się od kilku do kilkudziesięciu. Powstają u osób dorosłych po wielu latach spożywania diety ubogoresztkowej, typowej dla współczesnych zwyczajów żywieniowych. Pokarm tego rodzaju słabo wypełnia jelito, zwiększa w nim ciśnienie i powoduje pogrubienie ściany jelita.

Uchyłki nabyte uważane są za chorobę cywilizacyjną. Pewne znaczenie w ich rozwoju mogą mieć także czynniki genetyczne.

Uchyłki z reguły nam nie dokuczają i nie musimy się nimi w ogóle przejmować, dopóki nie pojawią się dolegliwości (dotyczy to 10-15 proc. osób). Mówimy wtedy o uchyłkowatości jelita grubego.

Uchyłkowość jelita grubego – przyczyny

Jest to jedna z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego w społeczeństwach wysokorozwiniętych, zaliczana do chorób cywilizacyjnych. Rozwija się u około 1/3 populacji do 45. roku życia, a u ludzi powyżej 85. roku życia występuje w około 66%.

Etiopatogeneza powstawania uchyłków jelita grubego nie jest do końca jasna. Uważa się, że za ich powstawanie odpowiedzialny jest wzrost ciśnienia w świetle jelita grubego i wypychanie błony śluzowej na zewnątrz, na przykład gdy występują zaparcia. Dlatego w jej zapobieganiu ważna jest bogata w błonnik dieta. Stwierdza się również zmiany w budowie ściany jelita, prowadzące do jej mniejszej elastyczności.

Uchyłkowość jelita grubego - objawy

Objawami uchyłkowatości jelita grubego mogą być:

  • zaparcia (czasami także biegunki)
  • pobolewania po lewej stronie brzucha
  • niejednokrotnie nasilające się po jedzeniu
  • uczucie niepełnego wypróżnienia
  • puste parcia (nie ma po nich defekacji)
  • niestrawność,
  • uczucie dyskomfortu.

Symptomy te są jednak mało charakterystyczne, ponieważ występują też przy innych schorzeniach układu pokarmowego. Zdiagnozowana przez lekarza uchyłkowatość jelita grubego nie stanowi poważnego problemu, dopóki nie dojdzie do zapalenia uchyłków.

Objawami zapalenia uchyłków są:

  • bóle brzucha
  • gorączka
  • kłopoty z wypróżnieniem, a nawet zatrzymanie stolca.

Z leczeniem stanu zapalnego nie należy zwlekać, ponieważ daje groźne powikłania, takie jak perforacja ściany jelita grubego czy zapalenie otrzewnej, które wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

Uchyłkowość jelita grubego - leczenie

Niepowikłaną uchyłkowość jelita grubego leczy się ambulatoryjnie za pomocą otrąb (2–3 łyżki stołowe dziennie), leków rozkurczowych i przeciwbólowych.

Zapalenie uchyłków może być leczone szpitalnie leżeniem w łóżku, ścisłą dietą i antybiotykami stosowanymi doustnie lub dożylnie przez 7–10 dni.

Inne powikłania – ropień wewnątrzbrzuszny, przedziurawienie jelita i przetoka między pętlami jelit – wymagają leczenia operacyjnego (często w trybie ostrym). Wskazaniem do operacji może być nawracające zapalenie uchyłków bez dodatkowych powikłań, ale taki sposób leczenia tego stanu jest wykorzystywany dość rzadko.

Większość krwotoków (80%) z uchyłków zatrzymuje się samoistnie. U wielu chorych konieczne jest przetoczenie krwi, pilna kolonoskopia połączona z zabiegiem tamowania krwawienia lub operacja.

Chcąc leczyć schyłkowość jelita grubego należy udać się do poradni zajmującej się chorobami układu pokarmowego. W mieście Warszawa takim miejscem jest Onkolmed Lecznica Onkologiczna, w której działa Poradnia Nowotworów Układu Pokarmowego i Poradnia Proktologii. Pracują w nich bardzo dobrzy i doświadczeni specjaliści.