Zaburzenia somatyczne - charakterystyka i leczenie

Specyficzną cechą zaburzeń (dolegliwości) somatycznych są ciągłe uskarżanie się pacjenta na dolegliwości fizyczne (somatyczne) oraz nieustępliwe żądanie przez niego następnych badań, mimo iż badania wykonane wcześniej nie wykazały podstaw do występowania zgłaszanych dolegliwości.

Pacjent zazwyczaj jest przeciwny jakimkolwiek sugestiom dotyczącym psychologicznego podłoża występujących dolegliwości, nawet gdy owe objawy rozpoczęły się i mają miejsce w tym samym czasie co trudne wydarzenia lub konflikty w życiu pacjenta. Bardzo często pacjentowi trudno jest zrozumieć gdzie leży źródło jego objawów, dlatego wykonuje coraz to nowe badania, które w rezultacie nie ukazują prawdziwych przyczyn.

Zaburzenia somatyczne - charakterystyka zaburzeń somatycznych

Najczęściej występujące dolegliwości fizyczne u pacjentów z zaburzeniami somatycznymi występującymi pod postacią somatyczną to:

  • bóle brzucha
  • nudności
  • zaparcia
  • bóle głowy
  • bóle kręgosłupa
  • zespół jelita drażliwego
  • bóle stawów.

Zaburzenia somatyczne są bardzo uciążliwe dla pacjentów. Ze względu na fizyczne dolegliwości pacjent nie może w pełni realizować swoich ról pracownika, rodzica, partnera czy ucznia. Brak odnalezienia źródła choroby przy badaniach lekarskich wzmaga frustrację i bezradność pacjenta.

Jak leczy się zaburzenia somatyczne?

Zburzenia somatyczne można leczyć na kilka różnych sposobów. Sposoby leczenia zaburzeń somatycznych zależą od podtypu występujących dolegliwości i współistniejącej psychopatologii.  Aby leczenie zaburzeń somatycznych było skuteczne należy dokładnie zastanowić się nad czynnikami, które usposabiają, wywołują i podtrzymują  te dolegliwości.  W przypadku leczenia zaburzeń somatycznych należy ostrożnie podchodzić do farmakoterapii. Jednak najczęściej pacjentom podaje się leki uspokajające i przeciwdepresyjne.

Najlepsze jednak efekty daje psychoterapia i wszelkie oddziaływania psychologiczne w połączeniu ze wsparciem i częstością wizyt ustalonych odpowiednio do potrzeb. Pacjentom najczęściej jest proponowana terapia psychodynamiczna oraz poznawczo-behawioralna. Przede wszystkim należy modyfikować myślenie i zachowanie pacjenta w reakcjach na  dolegliwości. Powinna obejmować także uświadomienie pacjenta, że nie każde dolegliwości bólowe świadczą o chorobie somatycznej i jak należy z takimi objawami postępować. Długość trwania terapii zależy od tego jak silny i złożony jest problem pacjenta. Biorąc pod uwagę inne możliwości terapeutyczne można także zastosować terapię rodzinną, która pozwoli na rozwiązanie konfliktów, które mogą przyczyniać się do rozwoju choroby. Pomocne jest także zastosowanie interwencji środowiskowych, które będą dotyczyły czynników stresowych przyczyniających się do rozwoju tego typu zaburzeń.

Biorąc jeszcze pod uwagę rokowania pacjentów z zaburzeniami somatycznymi należy uwzględnić kilka czynników:

  • rodzaj, czas trwania oraz nasilenie psychopatologii
  • rodzaj, czas trwania oraz nasilenie zewnętrznych czynników stresowych, które są przyczyną powstania choroby
  • siła i odporność pacjenta
  • Skuteczny system wsparcia pacjenta ( także właściwie dobrana terapia).

W leczeniu objawowym zaburzeń somatycznych oprócz psychoterapii stosuje się leczenie farmakologiczne (lekami).

Szukając poradni zajmującej się leczeniem takich zaburzeń warto przyjść do Onkolmed Lecznica Onkologiczna. Działa w niej Poradnia Medycyny Paliatywnej, w której pracują najlepsi specjaliści w objawowym leczeniu zaburzeń somatycznych. W sytuacji kiedy trzeba podjąć psychoterapię pacjent powinien zapisać się do Poradni Zdrowia Psychicznego.