Stres - objawy, wpływ na ludzki organizm i leczenie

Co to jest stres?

Stres jest negatywnym odczuciem, które towarzyszy człowiekowi od zawsze. Życie w ciągłym stresie przestaje być czymś wyjątkowym. Staje się normą. Niestety wyniki badań epidemiologicznych prowadzonych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) są niepokojące i wskazują, że szybkie tempo życia, cywilizacja przemysłowa, duża gęstość zaludnienia, rywalizacja i towarzyszący temu wszystkiemu stres zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na choroby nowotworowe, wrzodowe czy układu krążenia. Stres ma swój udział w powstawaniu wielu chorób somatycznych.

Stres – jakie są skutki stresu?

Skutki przewlekłego stresu to:

  • osłabienie układu odpornościowego
  • zaostrzanie objawów wielu chorób z autoagresji, np. Hashimoto, Gravesa-Basedowa, reumatoidalnego zapalenia stawów, cukrzycy, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Współcześnie jesteśmy nieustannie narażeni na stres. Czasem bywa to stres mobilizujący, ale częściej - zwłaszcza gdy stan napięcia utrzymuje się długo, działa on niekorzystnie na nasze zdrowie.

Stres – jakie są objawystresu?

Objawy stresu można podzielić, zależnie od długości jego trwania, na dwie podstawowe grupy: krótko- i długotrwałe. Ważne jest, by nie lekceważyć objawów związanych ze stresem, gdyż mogą one wyrządzić wiele szkód w organizmie. Nieleczony stres prowadzi do poważniejszych schorzeń, obciąża układ nerwowy i powoduje dolegliwości somatyczne. Dlatego tak ważna jest  leczenie oraz terapia stresu.

Objawy krótkotrwałe

Symptomy fizyczne:

  • płytki oddech - może być odczuwany jako duszność, uczucie ciężkości w klatce piersiowej
  • suchość w ustach
  • przyspieszona akcja serca, szybsze tętno i oddech
  • zwiększona aktywność gruczołów potowych
  • kłopoty z uwagą, koncentracją i pamięcią
  • zimna skóra, dłonie i stopy - krew odpływa do narządów wewnętrznych
  • problemy ze strony układu pokarmowego - mdłości, biegunka
  • nagła potrzeba oddania moczu
  • silne napięcie mięśni, nawet do drżenia, dreszczy
  • problemy z żołądkiem - bóle, nudności, zaparcia, biegunka, niestrawność, zgaga
  • mrowienie w dłoniach i stopach - spowodowane może być brakiem dotlenienia całego organizmu.

Symptomy psychiczne:

  • zmiany w funkcjonowaniu umysłu (negatywne myśli, utrata koncentracji i pewności siebie, nagły spadek sił i energii)
  • niska samoocena
  • samoobwinianie
  • obniżenie efektywności pracy (trudności z podejmowaniem decyzji, brak zadowolenia z wykonywanych zadań).

Objawy długoterminowe

Symptomy fizyczne:

  • otyłość
  • odczucie zmęczenia
  • bóle głowy i migreny
  • bóle serca, odczuwany ból kręgosłupa
  • bóle i drętwienie różnych części ciała.

Symptomy psychiczne:

  • częste zmiany nastroju (przygnębienie, nerwowość, gniew, depresja)
  • poważne choroby żołądka
  • poczucie osamotnienia
  • niska koncentracja uwagi
  • zaburzenia lękowe, depresja, myśli samobójcze.

Stres – jaki jest wpływ stresu na choroby?

Stres powoduje zmiany wskaźników wegetatywno-somatycznych. Pod wpływem zagrożenia zostaje aktywizowany układ sympatyczny, zwiększa się wydzielanie adrenaliny przez nadnercza, wrasta ciśnienie krwi, przyspiesza akcja serca, wzrastapoziom glukozy we krwi i hamowane są procesy trawienia. Stres bowiem wpływa na układ nerwowy (szczególnie na podwzgórze i przysadkę) i mobilizuje organizm do reakcji typu „walcz” albo „uciekaj”. Badania dotyczące wydarzeń życiowych, np. wykorzystujące Skalę Ponownego Przystosowania Społecznego autorstwa T.H. Holmesa i R.H. Rahe’a, wskazują, że osoby, które przeżyły więcej bolesnych doświadczeń życiowych (m.in. śmierć współmałżonka, rozwód, utratę pracy itp.) w porównaniu z ludźmi o mniejszej liczbie takich zdarzeń, w większym stopniu są narażone na zachorowanie, np. na zawał serca, chorobę wieńcową czy wrzody żołądka i dwunastnicy.

Stres - jak przebiega leczenie zaburzeń związanych ze stresem?

Objawy ostrej reakcji na stres zwykle dość szybko ustępują same. Jest to związane z własnymi możliwościami psychologicznymi człowieka, z możliwością poradzenia sobie, przywrócenia się do równowagi. Bywa, że przydatna może być krótkoterminowa pomoc psychologa albo psychoterapeuty, czasami wskazane jest użycie doraźnie działających leków uspokajających lub nasennych.

Zaburzenie stresowe pourazowe i zaburzenia adaptacyjne często wymagają leczenia prowadzonego przez lekarza psychiatrę i/albo psychoterapeutę. Pomoc psychoterapeutyczna polega na umożliwieniu odnalezienia się w nowej sytuacji i na pozbyciu się niechcianych objawów takich jak natrętne wspomnienia w zaburzeniu pourazowym. Pomoc lekarska polega na zaleceniu przyjmowania leku, który zmniejszy lęk, przywróci prawidłowy sen i poprawi nastrój i aktywność. Najczęściej lekami tymi są leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – pod tą skomplikowanie brzmiącą nazwą kryją się współczesne leki, zarazem jak i bardzo bezpieczne - zwykle nie wywołują działań niepożądanych u przyjmujących je pacjentów.

Onkolmed Lecznica Onkologiczna oferuje psychoterapię w ramach Poradni Zdrowia Psychicznego.