Rak przełyku - przyczyny, objawy i leczenie

Rak przełyku to nowotwór, który nie daje dobrych rokowań. Rozwojowi raka przełyku sprzyja nadużywanie alkoholu, palenie papierosów oraz niewłaściwa dieta. Na zachorowanie narażone są także osoby zainfekowane bakterią Helicobacter pylori. Rak przełyku częściej dotyka mężczyzn niż kobiety.

Rak przełyku jest ciężką chorobą nowotworową. Na 5-letnie przeżycie może liczyć tylko około 8 proc. chorych. Najczęściej występującym nowotworem przełyku jest tzw. rak płaskonabłonkowy przełyku. Stanowi on ok. 90 proc. wszystkich nowotworów złośliwych tego narządu. Pozostałe 10 proc. to rak gruczołowy, który zwykle umiejscawia się w 1/3 dolnej części przełyku.

Rak przełyku - przyczyny

Wśród czynników ryzyka, które uprawdopodobniają zachorowanie na raka przełyku, wymienia się:

  • picie wysokoprocentowego alkoholu

  • palenie tytoniu od najmłodszych lat

  • narażenie na substancje uszkadzające nabłonek przełyku

  • długotrwałe spożywanie ostrych przypraw

  • spożywanie nieświeżych warzyw i owoców, które zawierają szkodliwe nitrozaminy

  • uszkodzenia wywołane czynnikami chemicznymi (kwasy, zasady)

  • uszkodzenia termiczne (oparzenia gorącymi potrawami)

  • niedobór witamin A, B2, C i Eoraz mikroelementów: cynku, magnezu, manganu, molibdenu

  • występowanie zespołu Plummera-Vinsona (zespołu Patersona-Browna-Kelly'ego)

  • niewydolność wpustu żołądka (refluks żołądka).

Rak przełyku – objawy

Rak przełyku stosunkowo często daje objawy, które powinny zaniepokoić chorego i skłonić go do wizyty u lekarza. Są nimi:

  • dysfagia, czyli trudności w przełykaniu kęsów pokarmowych (uczucie „kulki” w gardle, niechęć do posiłków)

  • odynofagia, czyli odczuwanie bólu podczas przełykania jedzenia

  • utrata masy ciała (często może być znaczna)

  • wyniszczenie (skrajne wychudzenie organizmu)

  • duszność i kaszel (spowodowane uciskiem guza na drogi oddechowe lub przerzutami w płucach)

  • ból zamostkowy (dość rzadko występujący objaw)

  • czkawka spowodowana drażnieniem nerwu przeponowego

  • żółtaczka (świadczy o przerzutach w wątrobie)

  • zaburzenia świadomości (przy przerzutach do mózgu).

Czasami pierwszym objawem, który świadczy o zaawansowanej chorobie, może być powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych i szyjnych.

Rak przełyku – rozpoznanie

Choroby przełyku wykrywa się dzięki badaniom endoskopowym. Do pełnej diagnozy niezbędnych jest jednak wiele innych zabiegów, które pozwalają ocenić wielkość, dokładną lokalizację, rodzaj i stopień zaawansowania zmian. Najbardziej rozbudowanej diagnostyki wymaga rak przełyku, którego leczenie skuteczne jest tylko wtedy, kiedy można usunąć guza.

Podejrzenie raka przełyku – jakie badania zrobić?

Kiedy pojawiają się trudności w przełykaniu, które nie są spowodowane infekcją wirusową albo nawracająca zgaga, trzeba wykonać badania endoskopowe: przełyku (ezofagoskopię) i żołądka (gastroskopię), podczas których pobierane są próbki do oceny histopatologicznej. Do pełnej diagnozy potrzebne jest też endoskopowe badanie USG, czyli prześwietlenie z kontrastem – pozwala ono na określenie wielkości i rodzaju ewentualnego guza. Jeśli diagnoza potwierdzi się, konieczne jest wykonanie USG jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej, by ustalić, czy nie doszło do przerzutów (zwykle nowotwór złośliwy atakuje też płuca, wątrobę i węzły chłonne). Dodatkowo wykonuje się też tomografię komputerową klatki piersiowej i szyi, bronchoskopię, rezonans magnetyczny oraz badanie markerów nowotworowych.

Rak przełyku - leczenie raka przełyku

Skuteczność i przebieg leczenia raka przełyku zależy od stopnia zaawansowania choroby i chorób towarzyszących. Konieczne jest przeprowadzenie operacji, podczas której wycina się zajętą przez guza część przełyku lub nawet cały przełyk, wraz z węzłami chłonnymi. Jeżeli nowotwór jest dużych rozmiarów, operację poprzedza się radiochemioterapią. Operacja raka przełyku jest bardzo skomplikowanym zabiegiem – wymaga otwarcia klatki piersiowej i jamy brzusznej, a czasem także przecięcia szyi. W miejsce wyciętego fragmentu przełyku wstawia się implant lub – jeśli to możliwe – inaczej przywraca się ciągłość przewodu pokarmowego (np. poprzez podniesienie żołądka do klatki piersiowej). Kiedy trzeba usunąć cały przełyk, odżywianie staje się możliwe tylko poprzez stomię – za pomocą specjalnej aparatury, która doprowadza substancje odżywcze bezpośrednio do jelita lub żołądka. Zdarzają się też przypadki, że stan pacjenta nie pozwala na przeprowadzenie zabiegu. Wówczas możliwe jest jedynie leczenie paliatywne, czyli skupiające się nie na wyleczeniu i powstrzymaniu choroby, a na łagodzeniu objawów, poprawieniu jakości życia chorego i pomocy psychologicznej.

Rak przełyku – gdzie do onkologa?

Jest wielu specjalistów zajmujących się leczeniem raka żołądkaJedną z najlepszych przychodni  onkologicznych  w Warszawie jest  Onkolmed Lecznica Onkologiczna, gdzie w Poradnii Nowotworów Układu Pokarmowego przyjmują bardzo dobrzy specjaliści: lek. med. Mariusz Bednarczyk  i dr. n.med Rafał Sopyło.