Tętniak naczyń mózgowych - objawy, leczenie

Tętniak to poszerzenie tętniczego naczynia krwionośnego (bardzo rzadko żyły), przez które przepływa krew. Ściany tętniaków są słabe i cienkie, zatem mogą ulegać niespodziewanym pęknięciom. Przepływ krwi przez tętniaki może być zaburzony, a w naczyniach tworzą się skrzepliny. W ośrodkowym układzie nerwowym tętniak  przybiera różne formy. Może być:

  • wrzecionowaty,
  • workowaty,
  • prosowaty,
  • rozwarstwiający.

Tętniak naczyń mózgowych - przyczyny

Nadciśnienie tętnicze i obciążenia dziedziczne wymienia się najczęściej wśród czynników ryzyka powstawania tętniaków mózgu. Na cenzurowanym jest też palenie papierosów. Powstawaniu tętniaków sprzyja także wiek – naukowcy wiążą to ze zmianami miażdżycowymi u osób powyżej 45 r.ż i płeć – statystyki wskazują, że tętniaki częściej rosną u kobiet. Pojawiają się także u dzieci i osób z zaburzeniami tkanki łącznej, które prowadzą do stanów zapalnych tętnic czyli bezpośredniej przyczyny tworzenia się tętniaka. Zaburzenia tkanki łącznej może wystąpić w takich chorobach jak: torbielowatość nerek, zespół Marfana i Ehlersa-Danlosa lub z nerwiakowłókniakowatością typu 1.

Tętniak naczyń mózgowych - objawy

Objawy tętniaka mózgu mogą wcale nie występować, zwłaszcza gdy tętniak jest w początkowej fazie rozwoju. Charakterystyczne objawy pojawiają się dopiero, gdy tętniak mózgu pęknie i dojdzie do krwawienia albo gdy rośnie i dochodzi do ucisku na jakiś nerw. Wtedy dochodzi np. do opadania powieki, zaburzenia widzenia.

Przy pęknięciu odczuwalny jest bardzo silny ból głowy, któremu towarzyszą nudności i wymioty, światłowstręt, czasami dochodzi do utraty świadomości, sztywności karku. Jeśli krwotok jest silny, może spowodować ogniskowe uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego i może dojść np. do niedowładu kończyn. Objawów tętniaka mózgu nie wolno pod żadnym pozorem lekceważyć, nawet kiedy na chwilę ustąpią. Pęknięcie tętniaka mózgu zawsze jest zagrożeniem dla życia.

Tętniak naczyń mózgowych - diagnostyka

Diagnostyka tętniaków nieobjawowych polega na wykonianiu badań nieinwazyjnych takich jak angiografia tomografii komputerowej (potocznie zwana angio–KT) lub angiografii rezonansu magnetycznego (potocznie zwana angio–MR). U niektórych pacjentów wykonuje się inwazyjne badanie DSA czyli tradycyjną cyfrową angiografię subtrakcyjną naczyń mózgowych, która jest najdokładniejszą metodą badania. Po wykonaniu takiego badania diagnozę stawia lekarz specjalista diagnostyki obrazowej i radiologii. Następnym krokiem jest konsultacja u specjalisty neurochirurga.

Tętniak naczyń mózgowych - leczenie

Gdy tętniak zostanie wykryty przed wystąpieniem krwawienia, o sposobie leczenia w większości przypadków decyduje jego wielkość. Jeżeli jest on mały (do kilku milimetrów) czasami zapada decyzja o regularnej obserwacji i w przypadku wzrostu zmiany podejmuje się decyzję o leczeniu operacyjnym. Ważna jest prawidłowa kontrola ciśnienia tętniczego oraz prewencja czynników powodujących nasilenie miażdżycy (zaprzestanie palenia i odpowiednia dieta).

Metody operacyjne leczenia tętniaków:

  • wewnątrznaczyniowa (embolizacja),
  • klasyczna operacyjna (klipsowanie).

Embolizacja

Jedną z metod leczenia tętniaków i naczyniaków mózgu jest zabieg embolizacji. Jest to stosunkowo niedawno (w Polsce lata 70 ubiegłego wieku) wprowadzona metoda polegająca na wprowadzeniu poprzez naczynia materiału, którym zamykany jest zmieniony fragment naczynia krwionośnego. Jest to więc metoda wewnątrznaczyniowa, nie wymagająca otwierania czaszki.

W neurochirurgii leczenie wewnątrznaczyniowe jest stosowane do zamykania trudno dostępnych tętniaków mózgu, tam gdzie metoda klasyczna, czyli leczenie operacyjne z zamykaniem naczynia przy pomocy klipsowania związane jest ze zbyt dużym ryzykiem.

Innym wskazaniem jest leczenie rozległych i głęboko położonych naczyniaków mózgu zlokalizowanych w ważnych dla funkcjonowania organizmu strukturach. Embolizacja ma również zastosowanie w leczeniu innych patologii naczyniowych: przetok tętniczo-żylnych (nieprawidłowe połączenia między naczyniami tętniczymi i żylnymi) oraz przetok naczyniowych powstałych w wyniku urazu. Stosowana jest również w leczeniu bogato unaczynionych nowotworów.

Zabieg wykonywany jest na sali, gdzie dostępny jest specjalistyczny cyfrowy sprzęt radiologiczny, który pozwala na monitorowanie i precyzyjne manipulowanie mikrocewnikami (wąskie rureczki). Przy pomocy mikrocewnika, najczęściej poprzez tętnicę udową, dociera się do zmienionego naczynia, a następnie wzmacnia się jego ściankę przy użyciu specjalistycznych technik. Celem jest wzmocnienie nieprawidłowej ściany, co zapobiega pęknięciu tętniaka z utrzymaniem drożności naczynia i przepływem krwi. Po kilku dniach chory może wrócić do domu.

Przeciwwskazaniem do wykonania zabiegu wewnątrznaczyniowego jest miażdżyca naczyń oraz anomalie naczyniowe (na przykład bardzo kręte albo wąskie naczynia, co uniemożliwia wprowadzenie mikrocewnika).

Możliwym powikłaniem zabiegu jest spowodowanie niedrożności naczynia, np. gdy fragment materiału używanego do uszczelnienia naczynia się oderwie. Może również dojść do przebicia naczynia lub powstania krwiaka w miejscu wprowadzania cewnika do tętnicy.

Metoda ta ze względu na specjalistyczny sprzęt używany do zabiegu jest bardzo kosztowna.

Klipsowanie

Drugą metodą leczenia jest zabieg operacyjny. Po przygotowaniu chorego do operacji przecina się kości czaszki, dociera do tętniaka i klipsuje go przy pomocy metalowego klipsu. Pozwala to na wyłączenie tętniaka z krążenia. Chory po kilkunastu dniach może wrócić do domu.

Obie operacje zawsze niosą ryzyko powikłań. Jest ono jednak nieco mniejsze w przypadku stosowania zabiegów wewnątrznaczyniowych. Istnieje również ryzyko ponownego powstania tętniaka, więc jeżeli ponownie pojawią się niepojące objawy konieczna jest ponowna wizyta u lekarza.

 W celu umówienia się na konsultację u neurologa, neurochirurga skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010