Oponiak mózgu - łagodny guz mózgu

Oponiak to łagodny guz mózgu - złośliwych jest tylko około 5 procent oponiaków. Oponiak może się utworzyć z komórek opony pajęczej, opony twardej, z ziarnistości pajęczynówki, rzadziej z opony miękkiej lub okołonaczyniowej tkanki łącznej. Oponiaki występują głównie śródczaszkowo, rzadziej w obrębie kanału kręgowego. Jakie są objawy oponiaka? Jak leczy się oponiaki?

Oponiaki najczęściej występują u pacjentów pomiędzy 40. a 70. rokiem życia, dwa razy częściej te guzy mózgu występują u kobiet. W wieku średnim ten stosunek sięga nawet 3:1, a w przypadku oponiaków kanału kręgowego nawet 6:1. Częstsze występowanie oponiaków u kobiet sugerować mogłoby wpływ hormonów płciowych na rozwój guza. Oponiaki to nowotwory mózgu bardzo rzadko występujące u dzieci (1,5 procenta wszystkich przypadków). Oponiaki lokalizują się głównie w okolicy sierpa mózgu (wypustki opony twardej przebiegającej w płaszczyźnie pionowej), okolicy kości klinowej i siodła tureckiego.

Oponiak mózgu - czynniki ryzyka

Do czynników, które zwiększają ryzyko zachorowania na oponiaka należą geny i napromieniowanie. Istnieją podejrzenia, że wpływać na pojawienie się oponiaków mogą hormony i infekcje wirusowe, ale jak na razie nie udało się tego potwierdzić.

Oponiak mózgu - przyczyny

Etiologia oponiaka pozostaje nieznana. W części przypadków rozwój oponiaka może być związany z terapeutycznym napromienianiem głowy, na przykład z powodu grzybicy owłosionej skóry głowy lub innego pierwotnego nowotworu mózgu, przy czym radioterapia guza mózgu poprzedza wystąpienie objawów klinicznych związanych z omawianym nowotworem o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat. Oponiaki indukowane napromienianiem cechują:

  • niska średnia wieku chorych
  • brak typowej dla oponiaków sporadycznych typowej przewagi płci żeńskiej
  • większa niż przeciętna dla całej grupy tych guzów częstość postaci histologicznych o II i III stopniu złośliwości.

Wyniki niektórych badań wskazują na pewną rolę steroidowych hormonów płciowych jako czynnika mającego wpływ na częstsze występowanie oponiaków u kobiet.

Oponiak jest guzem mózgu, na którego najczęściej chorują ludzie w 6. i 7. dekadzie życie, kobiety dwukrotnie częściej od mężczyzn. U dzieci oponiaki stanowią od 1,5% do 4,3% nowotworów OUN.

Oponiak mózgu - Objawy i przebieg

W chwili obecnej trwają kolejne badania nad czynnikami, które mogą być odpowiedzialne za powstanie oraz rozrost oponiaków.

Wiadomo, iż czynnikami za to odpowiedzialnymi są z całą pewnością:

  • czynniki genetyczne
  • żeńskie hormony płciowe (powierzchnia komórek oponiaków zawiera wiele
  • różnego rodzaju typów receptorów dla oponiaków)
  • infekcje wirusowe
  • promieniowanie jonizujące (przy długotrwały i bardzo silnym natężeniu)
  • radioterapia i wiele innych.

Cały czas trwają badania nad nowymi czynnikami oraz zmianami w organizmie człowieka (pochodzenia naturalnego oraz nabytego) na powstawanie oraz bardzo szybki rozrost oponiaków.

W większości przypadków oponiaki to nowotwory niezłośliwe mózgu (I stopień złośliwości zgodnie z klasyfikacją WHO) ale zdarzają się wyjątki nowotworu i przyjmuje on II i III stopień złośliwości (złośliwe oponiaki dają bardzo odległe przerzuty mi. in. do nerek, płuc, kości czy węzłów chłonnych).

Oponiaki maja tendencje do zajmowania trudno dostępnych dla chirurgii miejsc przez co nie ma możliwości ich dokładnego całkowitego usunięcia. Warto podkreślić, iż usunięcie nowotworu nie daje pewności iż on nie odrośnie.

Wśród objawów charakterystycznych dla oponiaków wyróżniamy nagle pojawiające się bardzo silne bóle głowy, zawroty głowy, niedowłady, drętwienia i mrowienia twarzy, problemy z czuciem, smakiem, zapachem, węchem, napady padaczkowe i wiele innych. Jest to związane z miejscem położenia guza.

Oponiak mózgu - diagnostyka

W diagnostyce oponiaka mózgu wykorzystuje się badania:

  • tomografia komputerowa
  • rezonans magnetyczny
  • EEG
  • badanie dna oka
  • RTG
  • spektroskopia MRS
  • Angiografia
  • Badania krwi.

Oponiak mózgu - leczenie

Oponiak całkowicie bezobjawowy – pacjenci nie są poddawani zabiegom leczniczym. Postępowanie koncentruje się na skrupulatnej obserwacji. Jeśli guz nie rośnie nie ma konieczności ingerowania.

Guz dający objawy – rosnący – taki stan rzeczy jest widoczny na regularnie powtarzanych badaniach obrazowych. Leczeniem z konieczności jest całkowite, doszczętne wycięcie zmiany na oddziale neurochirurgicznym. Operacja taka wiążę się jednak z ryzykiem odnowienia się schorzenia, z tego powodu pacjenci poddawani są regularnym kontrolom za pomocą badań obrazowych przez wiele lat.

Jeśli nie ma możliwości wycięcia guza w sposób doszczętny lub jeśli stwierdzana jest jego znaczna złośliwość stosuje się leczenie uzupełniające w postaci radioterapii.

Gamma knife – nóż gamma, to stosunkowo nowa metoda lecznicza i nie jest jeszcze powszechnie używana do usuwania oponiaków. Można z jej zastosowaniem pozbyć się guzów zlokalizowanych w obrębie głowy i kręgosłupa. Wykorzystuje ona promienie kobaltowe. Jest niezwykle precyzyjna. Zabieg z jej zastosowaniem pochłania od 2 minut do maksymalnie dwóch godzin, co jest znacznie mniej obciążające dla chorego niż tradycyjna operacja neurochirurgiczna pochłaniająca od kilku do kilkunastu godzin. Zastosowanie noża gamma to metoda dla pacjenta całkowicie bezbolesna. W trakcie przeprowadzania naświetlania leży i słucha muzyki, a następnie od razu powraca do swoich działań, gdyż ta nieinwazyjna metoda nie powoduje naruszenia czaszki.

Chemioterapia nie znajduje zastosowania w leczeniu oponiaków.

Oponiak mózgu - gdzie jest bardzo dobry onkolog?

Jest wiele placówek medycznych  gdzie można pójść na konsultację. Jednym z nich jest Onkolmed Lecznica Onkologiczna w Warszawie gdzie w Poradnii Neurochirurgii Ogólnej i Onkologicznej konsultują najlepsi specjaliści w dziedzinie neurochirurgii.