Czym jest dysplazja stawu biodrowego?

Dyskopatia stawu biodrowego

Jaką chorobą jest dysplazja stawu biodrowego?

Dysplazja stawu biodrowego jest jedną z najczęściej występujących wad wrodzonych. Polega ona zazwyczaj na spłyceniu panewki stawu i nie leczona może prowadzić do utykania dziecka i do szybkiej zmiany zwyrodnieniowej biodra u dorosłych. Dysplazja rozwija się już w czasie ciąży. Może być związana jest z nieprawidłowościami w położeniu płodu oraz problemami przy porodzie, np. porodem miednicowym.

Dysplazja stawu biodrowego - Jakie są przyczyny dysplazji stawu biodrowego?

Do dysplazji stawu biodrowego dochodzi częściej, gdy jest to pierwsza ciąża, masa dziecka jest duża, kończyny dziecka są asymetrycznie ułożone, dziecko ma zbyt ciasno w brzuchu matki lub przy ciążach mnogich. W 80% ciąż dziecko dotyka kręgosłupa i kości krzyżowej matki lewym biodrem, natomiast prawe biodro i prawa noga zwracają się do brzucha matki. Jest to powód częstszego występowania dysplazji lewego stawu biodrowego.
Powstanie dysplazji stawu biodrowego może też być skutkiem nieprawidłowej pielęgnacji niemowlęcia: zawijania dziecka z wyprostowanymi nóżkami, noszenia tyłem do siebie lub układania dzieci tylko na boku.
Najbardziej narażone na dysplazję stawu biodrowego są dziewczynki, chorują aż pięć razy częściej niż chłopcy. Ta dysproporcja najprawdopodobniej związana jest z działaniem pod koniec ciąży hormonów rozluźniających drogi rodne. Hormony wpływają także na rozluźnienie tkanek łącznych u dziecka. Dziewczynki są bardziej czułe na działanie hormonów, ich staw biodrowy staje się zbyt wiotki i może dojść do wysunięcia się głowy kości udowej z panewki. Występowanie dysplazji stawów biodrowych wiąże się także z czynnikami genetycznymi. Bardzo często dzieci dziedziczą skłonność do tego schorzenia po rodzicach.

Dysplazja stawu biodrowego – jakie są objawy dysplazji stawu biodrowego?

Dysplazja stawu biodrowego objawia się:

  • niestabilnością biodra, czyli przesuwaniem się kości udowej poza granice stawu (panewki) – powoduje to wyczuwalne w kilku pierwszych tygodniach życia dziecka przeskakiwanie w stawie biodrowym podczas odwiedzenia i przywiedzenia nóżek (czasem podczas normalnej pielęgnacji, choć zazwyczaj dopiero w trakcie badania lekarskiego)
  • po okresie noworodkowym dominuje ograniczenie odwiedzenia nóżek w biodrach (czyli trudności w ich odchyleniu na boki).

Objawy wskazujące na dysplazję stawu biodrowego powinien zauważyć lekarz w trakcie obowiązkowego badania bioder na oddziale noworodkowym oraz podczas okresowych wizyt profilaktycznych w 1. roku życia.

Wynik badania lekarskiego stawów biodrowych na oddziale noworodkowym powinien być zapisany w książeczce zdrowia dziecka - to ważna wskazówka dla lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (pediatry lub lekarza rodzinnego). Zarówno badanie stawów biodrowych, jak i sama dysplazja stawu biodrowego są niebolesne.
Niekiedy badanie lekarskie nie ujawnia dysplazji stawu biodrowego. Jeżeli wyczujesz przeskakiwanie w biodrze lub inne objawy, które Cię zaniepokoją (np. dziecko zdecydowanie bardziej zgina i porusza tylko jedną nóżką), zgłoś się do lekarza (najlepiej w ciągu tygodnia). Sprawdzi on, czy Twoje obserwacje są słuszne, a w razie wątpliwości zleci badanie USG i/lub konsultację u ortopedy.

Dysplazja stawu biodrowego – jakie są rozpoznanie w dysplazji stawu biodrowego?

Lekarz w czasie badania określi, czy staw biodrowy jest zwichnięty lub ma tendencję do zwichnięcia, delikatnie popychając i pociągając uda dziecka i sprawdzając, czy w panewkach jest luz. Powszechnie stosowanym testem jest położenie dziecka na płaskiej powierzchni i odwiedzenie ud w celu określenia, czy zakres ruchu po obu stronach jest jednakowy.

W innym teście łączy się kolana dziecka i popycha głowy kości udowych ku tyłowi. Jeśli w wyniku tego ruchu słyszalne będzie kliknięcie, może ono oznaczać zwichnięcie. Manewry te wykonuje się podczas rutynowych badań do chwili, kiedy dziecko zacznie normalnie chodzić.

Lekarz może zlecić wykonanie prześwietlenia 9RTG) lub badania ultrasonograficznego (USG), aby lepiej przyjrzeć się zwichniętemu stawowi biodrowemu. Prześwietlenie wykonuje się u starszych dzieci, podczas gdy u niemowląt poniżej 3 miesiąca życia zaleca się badanie ultrasonograficzne, ponieważ tkanki okolicy biodra u dzieci w tym wieku nie uległy jeszcze stwardnieniu i chrząstka nie została jeszcze zamieniona w kość widoczną w prześwietleniu.

Stwierdzona przez lekarza rozwojowa dysplazja stawów biodrowych wymaga odpowiedniego leczenia. Specjaliści zalecają zakładanie dzieciom z dysplazją specjalnego aparatu – ortezy, który pomaga doprowadzić staw do prawidłowego stanu. Najczęściej stosowane są: poduszka Frejki, szelki na bioderka dla niemowląt tzw. uprząż Pavlika i szyna Koszli. Mają one za zadanie utrzymać nogi dziecka w odwiedzeniu na boki i zgięciu w stawach biodrowych i kolanowych. Dzięki temu główka kości udowej znajduje się centralnie w panewce, a staw prawidłowo się kształtuje. Wniosek o aparat wystawia lekarz. Jest on refundowany częściowo, tzn. najpierw trzeba za niego zapłacić, a potem zwrócić się do NFZ o zwrot części kosztów. Aparat wolno zdejmować tylko podczas pielęgnacji dziecka (kąpiel niemowlaka, przewijanie). Ogranicza on swobodę ruchów, trzeba jednak przestrzegać zaleconej przez lekarza terapii, bo tylko to gwarantuje prawidłowe ukształtowanie stawu. Leczenie dysplazji stawu biodrowego za pomocą ortez wymaga też regularnych kontroli u ortopedy dziecięcego.

Nie zawsze dysplazja stawu biodrowego wymaga stosowania kortezy. Ortopeda może zalecić również rehabilitację polegającą na ćwiczeniu nóżek i bioderek. 

Szukając bardzo dobrego ortopedy dziecięcego warto przyjść do Poradni Ortopedii Dziecięcej w Onkolmed Lecznica Onkologiczna.

W celu umówienia się na konsultację u ortopedy dziecięcego skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010