Zakażenia układu moczowego u dziecka - jak rozpoznać i leczyć?

Zakażenie układu moczowego u dzieckaUkład moczowy u dziecka to częsta lokalizacja zakażeń. Zakażenie układu moczowego (ZUM) u dzieci jest stanem zapalnym wywołanym obecnością bakterii (rzadziej wirusów lub grzybów) w drogach moczowych. Szacuje się, że objawy zakażenia układu moczowego u dzieci pojawiają się u około 8% dziewczynek i 2% chłopców do 7. roku życia.

W ciągu 3 pierwszych miesięcy życia infekcje układu moczowego, które częściej występują u chłopców. Za przyczynę takiego stanu rzeczy uważa się częstsze występowanie wad układu moczowego u chłopców.

Po 1. roku życia zakażenia układu moczowego  przeważają u dziewczynek – ze względu na krótszą cewkę moczową.

Wyróżniamy kilka postaci klinicznych zakażenia układu moczowego u dzieci:

  • ostre i przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek,

  • urosepsa,

  • objawowe zakażenie dolnego odcinka układu moczowego ( zapelnie cewki moczowej i pęcherza moczowego u dziecka),

  • bezobjawowe zakażenie układu moczowego,

  • bezobjawowy bakteriomocz.

Jakie są przyczyny zakżenia układu moczowego u dziecka?

Najczęstszą przyczyną zakażeń układu moczowego u dzieci są bakterie. Bakterią najczęściej powodującą około 80 % zakażenia układu moczowego u dzieci jest Escherichia coli.

Inne bakterie będące przyczyną infekcji dróg moczowych to m,in,: Klebsiella, Proteus, Pseudomonas aeruginosa, Enterobacter, Morganella morganii oraz Staphylococcus.

Rzadziej ZUM wywoływane jest przez bakterie bytujące wewnątrzkomórkowo: Chlamydia, Mycoplazma. Oprócz bakterii przyczyną zakażenia układu moczowego u niemowląt i dzieci mogą być również wirusy i grzyby.

Czynniki sprzyjające powstawaniu zakażeniu układu moczowego:

  • krótka cewka moczowa u dziewczynek,

  • stany sprzyjajace zaleganiu moczu np.: (refluks pęcherzowo-moczowy, kamica nerkowa, zparcia, wady budowy układu moczowego, które utrudniają przepływ moczu),

  • cewnikowanie

Jakie są objawy zakażeń układu moczowego u dziecka?

Spośród objawów ZUM u dzieci możemy wyróżnić objawy ogólne oraz objawy miejscowe. Ogólne objawy ZUM u dzieci, niespecyficzne, mało charakterystyczne to:

  • biegunki,

  • gorączka,

  • nudności i wymioty,

  • ból brzucha i tkliwość brzucha,

  • osłabienie apetytu (niechęć do jedzenia charakterystyczna zwłaszcza dla noworodków i niemowląt).

Najbardziej typowe objawy zapalenia układu moczowego u dzieci to:

  • bolesne oddawanie moczu (dyzuria),

  • pieczenie oraz szczypanie w czasie dodawania moczu,

  • częste oddawania moczu,

  • bolesne parcie na pęcherz,

  • dyskomfort w podbrzuszu,

  • zmiana zapchu oraz koloru moczu (bardziej mętny lub może występowac ropa w moczu),

  • tkliwość i ból w okolicy lędźwiowej lub ból podbrzusza.

Jakie badania trzeba wykonać by zdjagnozować zakażenie układu moczowego u dziecka?

Podstawowym badaniem w diagnostyce zakażenia układu moczowego, które pozwala je potwierdzić jest badanie bakteriologiczne moczu, czyli posiew moczu.

Mocz do badania zarówno ogólnego, jak i bakteriologicznego musi zostać prawidłowo pobrany. Powinien być pobrany po dokładnym umyciu, ze środkowego strumienia. Mocz może zostać pobrany także na drodze punkcji nadłonowej, czyli nakłucia pęcherza przez skórę w okolicy nadłonowej oraz z cewnika założonego do dróg moczowych przez cewkę moczową.

Dodatkowymi badaniami, które mogą stwierdzić diagnostykę ZUM u dzieci są:

  • wskaźniki stanu zpalnego OB i CRP,

  • morfologia krwi,

  • badanie oólne moczu (krwiomocz charakterystyczny dla zakażeń wirusowych i białkomocz),

  • stężenie prokalcytoniny.

Zakażenia układu moczowego mogą być związane z nieprawidłowościami w budowie i funkcji układu moczowego, a do ich wykluczenia przydatne są badania obrazowe:

  • USG układu moczowego (pozwala na ocenę układu moczowego),

  • RTG przeglądowe jamy brzusznej (uwidacznia zwapnienia).

O konieczności wykonywania dodatkowych badań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w badaniu USG, decyduje lekarz.

Jak przebiega leczenie ZUM u dzieci?

Podstawą w leczeniu zakażeń układu moczowego u dzieci jest stosowanie antybiotyków oraz chemioterapeutyków. Dobór leku, droga jego podania (doustna, dożylna, domięśniowa) oraz długość antybiotykoterapii zależą między innymi od wieku dziecka oraz ciężkości objawów.

Niemowlęta i małe dzieci z ciężkim przebiegiem ZUM nierzadko muszą być leczone w warunkach szpitalnych. Antybiotyk wybierany jest albo na podstawie antybiogramu, albo empirycznie, to znaczy stosuje się antybiotyk skuteczny w zakażeniu wywołanym przez Escherichia coli.

Najczęściej stosowanymi lekami są: nitrofurantoina, trimetoprim z sulfametoksazolem, amoksycylina, aksetyl cefuroksymu oraz ceftriakson.

Gdzie jest urolog dziecięcy?

Bardzo ważna jest szybka reakcja rodziców oraz wizyta u lekarza urologa dziecięcego, ponieważ nieleczone zakażenie układu moczowego u dziecka lub niewłaściwe postępowanie mogą prowadzić do przewlekłej choroby nerek i ich niewydolności.

Urolog dziecięcy, z dużym doświadczeniem lek. med. Jan Karol Wolski konsultuje w Poradnii Urologii Dziecięcej w Onkolmed- Lecznica Onkologiczna na Ursynowie w mieście Warszawa.

W celu umówienia się na konsultację u urologa dziecięcego skontaktuj się zplacówką Onkolmed Lecznica Onkologicznapod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010