Wyspiak (insulinoma) - przyczyny, objawy, leczenie

Co to insulinoma (wyspiak)?

Wyspiak (insulinoma, guz insulinowy) to twór, który zlokalizowany jest najczęściej w trzustce i miejscowo wydziela insulinę, która krążąc w nadmiarze w krwiobiegu powoduje spadek poziomu cukru we krwi, czyli hipoglikemię. Część wyspiaków trzustki jest złośliwych. Objawy insulinowego guza trzustki to głównie objawy hipoglikemii: zlewne poty, osłabienie, splątanie, uczucie głodu. Leczenie insulinomy leczy się głównie chirurgicznie.

Nowotwory neuroendokrynne to guzy stanowiące niewielki odsetek nowotworów rozwijające się z tzw komórek wydzielania wewnętrznego znajdujące się głównie w trzustce i przewodzie pokarmowym. Mogą być hormonalnie czynne lub bierne, złośliwe lub łagodne, pojedyncze lub mnogie. Głównie chorują osoby w dorosłym wieku, częściej kobiety. Najczęściej występującym nowotworem neuroendokrynnym jest insulinoma czyli wyspiak trzustki.

Guz insulinowy wywodzi się z komórek Beta trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny. Nadmiar tego hormonu prowadzi do spadku poziomu cukru we krwi i objawów hipoglikemii, czyli niedocukrzenia.

Jakie są funkcje trzustki i jak powstaje insulinoma?

Organem zajmującym się produkcją hormonów niezwykle ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu jest trzustka. Jest to narząd gruczołowy położony w górnej partii jamy brzusznej. Jego rolą jest nie tylko produkcja glukagonu i insuliny, ale i soków trzustkowych zawierających enzymy trawienne. Jego zewnątrzwydzielnicza funkcja jest równie ważna, ponieważ  ma wpływ na prawidłowe przyswajanie wartości odżywczych pochodzących z pokarmów. Zaburzenie wytwarzania soków trzustkowych zazwyczaj objawia się uporczywymi biegunkami i spadkiem masy ciała.

Trzustka za pomocą tak zwanych wysp Langerhansa wytwarza insulinęglukagon  i d-somatostatynę. Wyspy te stanowią zaledwie 2% ogólnej masy trzustki, mimo iż jest ich około miliona. Wyspy A produkują glukagon, wyspy B – insulinę, a D – somatostatynę. Wszystkie te hormony odpowiadają za utrzymanie równowagi biochemicznej w organizmie i jakiekolwiek zaburzenie w poziomie ich wytwarzania może mieć negatywny wpływ na nasze ciało. Insulina i glukagon są hormonami przeciwstawnymi, więc nadprodukcja jednego z nich jest bardzo niewskazana.

Jakie są objawy insulinomy?

O tym, że ma się wyspiaka mogą świadczyć następujące objawy:

  • okresowe zaburzenia ostrości widzenia, podwójne widzenie,
  • kołatanie serca,
  • znaczne osłabienie organizmu,
  • nadmierna potliwość,
  • ataki głodu,
  • zmiany w zachowaniu,
  • zaburzenia świadomości i pamięci,
  • utrata przytomności,
  • hipoglikemia wiele godzin po posiłku (w najcięższych przypadkach do 2 h)

Jak diagnozuje się i leczy insulinomę (wyspiaka)?

Jako główne kryterium rozpoznania uznaje się obniżenie poziomu glukozy w osoczu do poziomu poniżej 40mg/dl wraz z nieadekwatnie wysokim poziomem insuliny >36 pmol/l. W celu określenia lokalizacji guza stosowane są metody obrazowe: USG, tomografia komputerowa z podaniem środka cieniującego (kontrastu) oraz rezonans magnetyczny.

Operacyjne leczenie guza insulinowego

Podstawową metodą stosowaną przy tego rodzaju nowotworze jest wycięcie guza. W bardziej zaawansowanych stadiach nowotworowych, w których obecne są przerzuty, stosuje się chemioterapię po usunięciu chirurgicznym guza wraz z przerzutami.

Objawowe leczenie guza insulinowego

Leczenie to ma na celu poprawę jakości życia pacjenta przez eliminację jak największej liczby objawów. Polega na ograniczeniu i złagodzeniu napadów hipoglikemii. Napady te przerywa się doustnym lub dożylnym podaniem pacjentowi węglowodanów. Częste spożywanie posiłków także może zmniejszyć częstość występowania ataków. Stosowane są także leki, np.: diazoksyd, blokery kanału wapniowego oraz glikokortykosteroidy. 

Metoda objawowa stosowana jest w przypadku, kiedy nie jest możliwe leczenie operacyjne ze względu na zaawansowanie guza nowotworowego, stan pacjenta, lub brak jego zgody na zabieg.

Rokowanie jest uzależnione od stopnia złośliwości. W nowotworach łagodnych wcześnie rozpoznanych operacja jest  gwarancją wyleczenia.  Złośliwy charakter nowotworu i brak gwarancji wyleczenia poprzez operację potwierdza się u 8-10 proc. chorych.

W celu umówienia się na konsultację u endokrynologa, neurochirurgaradiologa i onkologa skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010