Witamina D - witamina której nam bardzo potrzeba

Witamina D jest unikatowa, ponieważ obie postacie tej witaminy cholekalcyferol (syntetyzowany w skórze lub pozyskiwany z pożywienia) oraz ergokalcyferol (powstający z ergosterolu występującego w drożdżach i grzybach kapeluszowych), podlegają dalszym przemianom do związków wykazujących działanie podobne do hormonów.

Witaminy D (D2 i D3) nie wykazują działania biologicznego. Są one substancjami wyjściowymi, które w organizmie ulegają identycznemu cyklowi przemian z wytworzeniem czynnych metabolitów. Witamina D i jej aktywne formy są rozpuszczalne w tłuszczach. Krążenie ich w surowicy krwi jest możliwe dzięki białku wiążącemu witaminę D.

Witamina D jest odpowiedzialna za prawidłowy rozwój i mineralizację kości. Witamina D pełni istotną funkcję w regulacji gospodarki wapniowo-fosforowej ustroju. Witamina D zwiększa wchłanianie tych pierwiastków z przewodu pokarmowego oraz wyrównuje ewentualny nieprawidłowy stosunek wapnia do fosforu. Witamina D niezbędna jest w procesach kostnienia (ułatwia zamianę fosforu organicznego na nieorganiczny) i w powstaniu związków potrzebnych do budowy kości. Najogólniej mówiąc, budowa kości polega na tworzeniu tzw. matrycy kostnej z siatki kryształów (na podłożu tkanki łącznej) i odkładaniu jonów wapnia i fosforu w postaci hydroksyapatytu. Przy zbyt niskim poziomie witaminy Dwapń zawarty w pożywieniu nie jest całkowicie wykorzystany, co może prowadzić do upośledzenia mineralizacji kości.

Spędzanie większości czasu w domu wpływa na niedobory witaminy D (Shutterstock)

Źródłem wit. D jest głównie biosynteza cholekalcyferolu z 7-dehydrocholesterolu w skórze (pod wpływem promieniowania ultrafioletowego), w mniejszym stopniu dieta, dostarczająca zarówno witaminy D3, jak i D2. Jednak to poziom wit. D3 ma większe znaczenia dla naszego zdrowia. Okazuje się bowiem, że w porównaniu do D2 witamina D3 dwa razy skuteczniej zwiększa poziom wit. D w organizmie.

Witamina D - objawy nadmiaru

  • utrata apetytu

  • nudności

  • zwiększone uczucie pragnienia

  • osłabienie

  • wzmożone oddawanie moczu

  • pocenie się

  • biegunka

  • wymioty

  • świąd skóry

  • ból głowy i oczu.

Witamina D - skutki nadmiaru

Przedawkowanie witaminy D doprowadza do gromadzenia się wapnia w tkankach, m.in. w sercu, a w szczególności w tętnicach i nerkach. W konsekwencji dochodzi do zaburzenia pracy serca i ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto zwiększa się zapadalność na kamicę pęcherzyka żółciowego oraz nerek. Przedawkowanie witaminy D jest również niebezpieczne dla płodu, gdyż może powodować jego deformacje, a także choroby kości u noworodka.

Witamina D - objawy niedoboru

  • bóle kostno-mięśniowe,

  • choroby przyzębia,

  • utrata apetytu,

  • biegunka,

  • bezsenność,

  • zaburzenia widzenia,

  • niesmak i pieczenie w jamie ustnej i gardle.

U niemowląt pojawia się nadmiernie płaska główka z tyłu (na skutek rozmiękania kości czaszki), a na czole mogą pojawić się wypukłe guzy czołowe. Opóźnia się także proces zrastania ciemiączka. Z kolei na skutek krzywicy żeber i słabości mięśni brzucha dziecko może mieć tzw. „żabi” brzuszek (gdy leży, brzuszek rozlewa się na boki).

Witamina D - skutki niedoboru

Niedostateczna ilość tej witaminy przyczynia się do rozwoju krzywicy kości u małych dzieci, a u dorosłych do osteoporozy i tzw. osteomalacji, która jest właściwie tym samym co krzywica – rozmiękaniem kości. Poza tym słabnie siła mięśni, w związku z tym mogą się pojawiać problemy z chodzeniem, a prawie zawsze występują bolesne kurcze.

Ponadto niedobór witaminy D zwiększa ryzyko rozwoju otyłości, chorób układu krążenia (szczególnie nadciśnienia tętniczego), cukrzycy, chorób zapalnych, autoimmunologicznych (np. stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń) oraz nowotworów (piersi, prostaty, jelita grubego). Niedobór witaminy D może także przyśpieszyć proces starzenia.

Z kolei niedobór witaminy D w czasie życia płodowego może doprowadzić do zaburzenia rozwoju mózgu dziecka i być przyczyną trwałego uszkodzenia funkcji mózgowych, przez co zwiększa ryzyko wystąpienia schizofrenii czy autyzmu.

Niedobór witaminy D może być bardzo groźny

Nie wiesz czy masz właściwy poziom witaminy D ? Udaj się do lekarza rodzinnego, który zleci badanie krwi. Mając wynik należy ponownie przyjść do lekarza rodzinnego aby ustalił nam dawkowanie witaminy D w przypadku niedoboru.