Rak przewodów żółciowych - objawy i leczenie

Rak przewodów żółciowych jest nowotworem złośliwym, który rozwija się w drogach żółciowych. Drogi żółciowe to małe kanaliki, w których płynie żółć. Dzielimy je na drogi wewnątrzwątrobowe (przebiegają wewnątrz wątroby) oraz na zewnątrzwątrobowe (biegną poza narządem). Drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe utworzone są z malutkich kanalików, tzw. kanalików żółciowych. Łączą się one w większe kanaliki i tworzą przewody żółciowe wątrobowe wyprowadzające żółć z wątroby. Przewody żółciowe wątrobowe w miejscu opuszczenia wątroby łączą się w jeden duży przewód wątrobowy wspólny.

Daje on początek drogom żółciowym zewnątrzwątrobowym. Przewód wątrobowy wspólny łączy się z pęcherzykiem żółciowym i od miejsca połączenia nosi nazwę przewodu żółciowego wspólnego. Pęcherzyk żółciowy położony jest pod wątrobą, w prawej górnej części jamy brzusznej. Jest to rodzaj kieszonki dla przewodu żółciowego, gdzie gromadzony jest zapas żółci. Pęcherzyk kurczy się kiedy przyjmujemy pokarm i dzięki temu żółć wydzielana jest do przewodu żółciowego i z nim uchodzi do dwunastnicy.

Nowotwór złośliwy to guz, który może rozprzestrzeniać się w organizmie, powodując guzy nowotworowe w innych narządach. Ma też tendencję do szybkiego wzrostu i często daje objawy dopiero wtedy, gdy jest już rozwinięty. To sprawia, że wiele nowotworów złośliwych jest diagnozowanych za późno. Rak dróg żółciowych może rozwinąć się w każdej ich części, zarówno zewnątrzwątrobowo jak i wewnątrzwątrobowo.

Większość przypadków raka przewodów żółciowych to tzw. gruczolakoraki. Stanowią one ponad 95% wszystkich przypadków. Najczęściej rak lokalizuje się wewnątrzwątrobowo, w okolicy przewodu wątrobowego wspólnego. Drugą najczęstszą lokalizacją jest okolica ujścia przewodu żółciowego do dwunastnicy. Nowotwór ten występuje najczęściej u osób powyżej 60 roku życia. Częściej spotykany jest u kobiet niż u mężczyzn.

Rak przewodów żółciowych - objawy

Na początkowym etapie rozwoju nowotwory dróg żółciowych mogą nie dawać żadnych objawów. W miarę powiększania się zmiany nowotworowej u chorego mogą się pojawić następujące objawy:

  • żółtaczka
  • zmniejszenie masy ciała
  • ból w okolicy prawego podżebrza
  • nudności i wymioty
  • utrata apetytu
  • gorączka z towarzyszącymi dreszczami lub bez nich
  • łatwa męczliwość.

Rak przewodów żółciowych - diagnostyka

W przypadku podejrzenia nowotworu dróg żółciowych wskazane jest wykonanie szeregu badań obrazowych:

  • USG jamy brzusznej to podstawowe badanie wykorzystywane ocenie pęcherzyka i dróg żółciowych
  • tomografia komputerowa jamy brzusznej jest badaniem dokładniejszym niż USG
  • endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ECPW) przeprowadza się za pomocą giętkiego endoskopu wprowadzanego przez usta chorego
  • cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego (MRCP), podobnie jak ECPW, umożliwia dokładną ocenę przewodu trzustkowego. Jest to badanie łaczące niejako dwie techniki: ECPW i obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego.

Rak przewodów żółciowych – leczenie

Leczenie operacyjne jest jedyną metodą postępowania oczywiście jeżeli rak został wcześnie rozpoznany co dotyczy około 20-25% przypadków. W przypadku guzów położonych w dolnym odcinku przewodu wątrobowego lub w przewodzie żółciowym wspólnym zabieg operacyjny polega na wycięciu dróg żółciowych do poziomu wnęki wątroby wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi i wykonaniu zespolenia przewodu wątrobowego z pętlą jelita cienkiego.

W przypadku raków rozrastających się przywnękowo zabieg polega na wycięciu przewodów żółciowych wraz z miejscem połączenia przewodów płatowych, marginesem tkanki wątrobowej i okolicznymi węzłami chłonnymi i wykonaniu zespolenia przewodów płatowych z pętlą jelita cienkiego.

Wszystkie zabiegi resekcyjne obarczone są dużym odsetkiem powikłań w postaci nieszczelności zespolenia i przecieku żółci, wtórnych zwężeń, ropni wątroby, krwawienia, posocznicy.

W związku ze znacznym stopniem zaawansowania nowotworu większość operacji jak również leczenia zachowawczego ma charakter paliatywny i ich celem jest umożliwienie odpływu żółci do światła przewodu pokarmowego i odbarczenie wątroby. Operacje polegają zwykle na zespolenie przywątrobowego odcinka dróg żółciowych z dwunastnicą (choledochoduodenostomia), z pierwszą pętlą jelita czczego (choledochojejunostomia) lub na zespoleniu pęcherzyka żółciowego z żołądkiem (cholecystogastrostomia) natomiast leczenie zachowawcze polega na endoskopowym zaprotezowaniu przewodów płatowych lub założeniu drenażu przezskórnego, przezwątrobowego.

W leczeniu raka przewodów żółciowych zastosować można również chemioterapię.

W razie wystąpienia powyższych objawów należy skierować się do lekarza rodzinnego w celu zrobienia badań i dokonania diagnozy. W sytuacji gdy podejrzenia się potwierdzą lekarz rodzinny skieruje do specjalisty w Poradni Nowotworów Układu Pokarmowego. W mieście Warszawa jedna z najlepszych Poradnia Nowotworów Układu Pokarmowego działa w Onkolmed Lecznica Onkologiczna w dzielnicy Ursynów.