Rak prącia - przyczyny, objawy i leczenie

Rak prącia to złośliwy nowotwór, który jest rzadko diagnozowany. W Europie i Ameryce Północnej stanowi od 0,3 do 0,6 proc. złośliwych nowotworów u mężczyzn, ale w niektórych krajach Azji, Afryki i Ameryki Południowej odsetek ten może sięgać do 10 proc. W Polsce zachorowalność wynosi 0,8/100 000. W ostatnich 30 latach liczba zachorowań na raka prącia wzrosła o 20 proc. Przyczyną jest zmiana zachować seksualnych mężczyzn, która zwiększa ryzyko zakażenia wirusem HPV, oraz spadek liczby obrzezań w dzieciństwie. Poza tym raka prącia, który zwykle pojawia się ok. 60. roku życia, diagnozuje się u coraz młodszych mężczyzn (nawet u 45-latków), co również ma związek z zakażeniami HPV.

Rak prącia - przyczyny

W krajach, w których wykonuje się obrzezanie - nowotwór prącia występuje rzadziej. Dolegliwością wpływająca na rozwój raka prącia jest stulejka. Uważa się, że element rakotwórczy znajduje się w mastce, która zawiera złuszczone komórki nabłonkowe oraz wydzielinę gruczołów napletkowych, zawierającej indol i skatol. Stulejka, która uniemożliwia oczyszczenie worka napletkowego z mastki, powoduje jej przedłużony kontakt z żołędzią i wewnętrzną blaszką napletka, co w konsekwencji może doprowadzić do powstania nowotworu. Mężczyźni powinni dbać o higienę osobistą i nie dopuszczać do zalegania mastki pod napletkiem i w okolicy rowka zażołędnego. Oprócz nieodpowiedniej higieny wśród czynników zwiększających ryzyko nowotworu wymieniamy:

  • nałogowe palenie papierosów,
  • naświetlanie światłem UVA, 
  • obecność zmian przednowotworowych,
  • zakażenie wirusem HPV,
  • stany zapalne w okolicy żołędzi prącia.

Wśród przyczyn powstawania nowotworu prącia należy wymienić zmiany przedrakowe przyczyniające się do jego rozwoju:

  • choroba Bowena (charakteryzująca się strupkami pojawiającymi się na skórze trzonu prącia)
  • przedinwazyjny rak śródnabłonkowy
  • brodawki płciowe w postaci np. grudek, które w trakcie rozwoju przypominają kalafiorowate zmiany
  • rogowacenie czerwone w postaci czerwonych plan zlokalizowanych zazwyczaj w okolicy żołędzi penisa
  • rogowacenie białe charakteryzujące się białymi plamami zlokalizowanymi na błonie śluzowej
  • liszaje zanikowe lub twardzinowe (często towarzyszy im pieczenie oraz świąd)
  • grudkowatość bowenoidalna charakteryzująca się obecnością grudek mających brunatny lub różowy kolor
  • róg skórny (naskórek z rogowaceniem)
  • zmiany o małym rozwoju nowotworu.

Rak prącia – objawy

Objawy raka prącia to przede wszystkim:

  • stwardnienie miejscowe
  • brodawka
  • rosnący płasko guzek wyglądający jak płytka
  • ubytek tkanki – nie gojące się owrzodzenie
  • wyciek treści krwistej lub surowiczej
  • ból pojawia się jako objaw późny, początkowo zmiana nie powoduje dolegliwości,
  • jeśli u pacjenta występuje stulejka nowotwór bywa znacznie później rozpoznany, gdyż mężczyźni nie zauważają wówczas zmiany na skórze, która rozwija się pod napletkiem
  • trudności w oddawaniu moczu
  • pieczenie w cewce moczowej.

Pierwsze przerzuty raka prącia najczęściej lokalizują się w węzłach chłonnych, rzadziej w płucach, wątrobie, mózgu czy kośćcu.

Rak prącia - leczenie

W leczeniu raka prącia stosuje się:

  • usunięcie zmiany z niewielkim zapasem zdrowej tkanki, ewentualnie dodatkowo usuwa się okoliczne węzły chłonne – taki format leczenia dotyczy chorych, którzy wcześnie zgłosili się do specjalisty, choroba nie jest zaawansowana
  • penektomia całkowita lub częściowa – jest to amputacja prącia
  • radioterapia – napromieniania obejmujące prącie oraz całe pachwiny
  • leczenie śródtkankowe – opiera się ono na wszczepianiu radioaktywnego izotopu irydu
  • leczenie laserowe – daje możliwość zahamowania progresji choroby a nawet jej cofnięcie się. Komórki nowotworowe zostają miejscowo usunięte – spalone.
  • chemioterapia – wykorzystywana jest często jako forma leczenia paliatywnego, u pacjentów u których nie ma możliwości wykonania operacji z uwagi na obecność odległych przerzutów i wysoki stopień zaawansowania choroby
  • kriochirurgia – specjalista wykorzystuje specjalnie przygotowany zagłębnik zawierający ciekły azot, który umożliwia zamrożenie komórek nowotworowych i ich zniszczenie.

Rak prącia – gdzie do urologa?

Onkolmed Lecznica Onkologiczna w Poradni Nowotworów Układu Moczowego zatrudnia najlepszych specjalistów urologów