Na czym polega odbarczanie jamy opłucnej?

Odbarczenie jamy opłucnej polega na wprowadzeniu igły przez powłoki ściany klatki piersiowej do jamy opłucnowej. Pokonać trzeba skórę, tkankę podskórną, mięśnie oraz blaszkę ścienną opłucnej.

Co to jest jama opłucnej?

Jama opłucnej to wąska szczeliny znajdująca się pomiędzy opłucną płucną (błoną, która okrywa płuca) i opłucną ścienną (błoną wyściełającą wewnętrzną ścianę klatki piersiowej). Jest ona wypełniona niewielką ilością płynu surowiczego (opłucnowego), który podczas oddychania zwilża ocierające się o siebie blaszki opłucnej. Jama opłucna od góry jest zamknięta ścianami klatki piersiowej (z żebrami), a od podstawy przeponą.

Odbarczenie jamy opłucnej - jakie są wskazania do odbarczenia jamy opłucnej?

Nakłucie jamy opłucnej wykonuje się w celu wyciągnięcia (aspiracji) płynu lub powietrza. Pobrany z jamy opłucnej płyn można poddać dalszej ocenie - można określić jego skład chemiczny lub sprawdzić, jakie bakterie powodują zmiany chorobowe, co pomaga w doborze odpowiedniej antybiotykoterapii.

Na podstawie badania można określić rodzaj płynu zgromadzonego w opłucnej - czy jest wynikiem toczącego się zapalenia, choroby nowotworowej lub krwią.

Nakłucie oprócz wskazań diagnostycznych, wykonywane jest w celach leczniczych, np. usunięcia nadmiernej ilości płynu z jamy opłucnej, co pozwala na rozprężenia się płuc i poprawę ich funkcjonowania. Stosowane jest również w celu ewakuacji powietrza z jamy opłucnowej (w przypadku odmy).

Nakłucie może być prowadzone w celu podania leku doopłucnowo lub umożliwia założenie drenu i prowadzenie drenażu ssącego.

Nakłucie zwykle poprzedzone jest wykonaniem podstawowych badań laboratoryjnych (morfologia krwi, układ krzepnięcia) oraz badaniami diagnostycznymi, takimi jak zdjęcie klatki piersiowej, badanie ultrasonograficzne (USG).

Wskazaniem do nakłucia jest:

  • płyn zgromadzony w jamie opłucnowej,
  • ropniak opłucnej,
  • krwiak opłucnej,
  • odma opłucnej.

Odbarczenie jamy opłucnej – jaki jest przebieg odbarczenia jamy opłucnej?

Jeżeli to możliwe, zabieg należy wykonać na czczo. Choremu zakłada się wenflon (dostęp do żyły). Podczas zabiegu chory najczęściej siedzi okrakiem na krześle, opierając przedramiona o oparcie krzesła lub stół.

Nakłucie jamy opłucnej wykonuje się na ogół na plecach lub boku chorego. Miejsce nakłucia lekarz odkaża, 2–3-krotnie przemywając je specjalnym środkiem (niektóre środki są zabarwione i po zabiegu na skórze zostaje przebarwienie, którą trudno zmyć). Najpierw znieczula się miejscowo skórę i opłucną ścienną za pomocą strzykawki z cienką igłą. Znieczulenie jest nieprzyjemne, ale po prawidłowym znieczuleniu reszta zabiegu jest zwykle bezbolesna. Po znieczuleniu lekarz nakłuwa opłucną (najczęściej wenflonem). Po wkuciu do opłucnej musi usunąć z wenflonu igłę i podłączyć do niego kranik trójdrożny, umożliwiający dalszą bezpieczną ewakuację płynu. W czasie usuwania igły z wenflonu prosi chorego o nabranie powietrza i parcie (jak przy oddawaniu stolca) – manewr taki podwyższa ciśnienie w jamie opłucnej i zapobiega powstaniu odmy (czyli dostaniu się powietrza do opłucnej) . Następnie lekarz ewakuuje płyn, co trwa od kilku do kilkunastu minut, podczas których chory powinien siedzieć spokojnie, unikając gwałtownych ruchów.

Odbarczenie jamy opłucnej – jakie mogą być powikłania po zabiegu odbarczenia jamy opłucnej?

Podczas zabiegu mogą niekiedy wystąpić następujące problemy / powikłania:

  • ból w miejscu wkłucia i kaszel,
  • uczucie osłabienia i zawroty głowy spowodowane niewielkim spadkiem ciśnienia tętniczego,
  • przejściowe odpluwanie krwistej plwociny,
  • zakażenie skóry w miejscu wkłucia lub zakażenie płynu znajdującego się w jamie opłucnej,
  • powierzchowne uszkodzenie płuca z wydostaniem się większej ilości powietrza do jamy opłucnej (odma opłucnowa) wymagające założenia drenażu opłucnej,
  • krwawienie do jamy opłucnej z naczyń ściany klatki piersiowej,
  • znaczny spadek ciśnienia tętniczego i / lub obrzęk płuc spowodowany szybkim usunięciem dużej ilości płynu z jamy opłucnej wymagający intensywnej terapii.

W celu umówienia się na konsultację u onkologa w Poradnii Nowotworów Płuca i Torakochirurgii skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010