Klatka piersiowa lejkowata - jak leczyć u dziecka?

Klatka piersiowa lejkowata, inaczej klatka piersiowa szewska, to deformacja, która prowadzi do zapadnięcia mostka i przyległych do niego części żeber w kierunku kręgosłupa. Jest to jedna z najczęstszych wrodzonych deformacji. Może być widoczna od razu po urodzeniu lub uwidocznić się w okresie dojrzewania. Częściej dotyczy chłopców niż dziewczynek. Wyróżnia się dwie postaci tej deformacji:

  • klatkę piersiową lejkowatą symetryczną
  • klatkę piersiową lejkowatą asymetryczną.

Mostek przesunięty jest względem linii pośrodkowej ciała w prawo lub w lewo, natomiast przednie boczne odcinki żeber skierowane są nadmiernie ku tyłowi, a tylne części przebiegają poziomo. W związku z tym, że dochodzi do zapadnięcia dolnej części mostka, zwiększa się fizjologiczna kifoza piersiowa. Dodatkowo głowa, szyja oraz barki opadają do przodu. U osób z szewską klatką piersiową dochodzi do przykurczenia mięśni klatki piersiowej oraz do osłabienia mięśni brzucha i mięśni grzbietu, przez co mechanizm oddychania nie jest prawidłowy.

Klatka piersiowa lejkowata – przyczyny

Do przyczyn powstawania klatki piersiowej lejkowatej zaliczamy:

  • deformacja dziedziczna (chociaż do dzisiaj nie ustalono jednoznacznie toru dziedziczenia wady)
  • krzywica
  • wrodzone zaburzenia rozwoju przepony
  • ściągające blizny po przebytych procesach zapalnych
  • nieproporcjonalny przerost chrząstek żebrowych w stosunku do pozostałych części klatki piersiowej.

Klatka piersiowa lejkowata – objawy

Charakterystyczne cechy klatki piersiowej lejkowatej, które możemy zaobserwować u dziecka, to:

  • głowa wysunięta do przodu
  • opadające i wysunięte do przodu barki
  • wystające łopatki
  • wypukły brzuch
  • osłabienie mięśni posturalnych
  • spłaszczenie i poszerzenie klatki piersiowej
  • zwiększenie kifozy piersiowej (plecy okrągłe).

Poza tym dziecko dotknięte tą wadą wykazuje:

  • słaby rozwój fizyczny (dzieci są niższe, lżejsze)
  •  wadliwą postawę
  • małą ruchliwość i apatyczność
  • tendencje do częstego zapalenia oskrzeli
  • szybkie męczenie się
  • zmniejszenie całkowitej pojemności płuc
  • skłonność do niedotlenienia organizmu
  • objawy ze strony serca (kołatanie, uczucie ucisku w klatce piersiowej).

Zaobserwowanie takich objawów u dziecka powinno skłonić rodziców do wizyty z dzieckiem u lekarza pediatry i ortopedy.

Klatka piersiowa lejkowata – leczenie

Leczenie zachowawcze zniekształceń klatki piersiowej obejmuje następujące rodzaje ćwiczeń korekcyjnych:

  • ogólnorozwojowe
  • oddechowe
  • specjalne: o charakterze kształtującym, odnoszącym się do danego typu wady klatki piersiowej lub o charakterze wytrzymałościowym, rozwijające sprawność narządów wewnętrznych
  • pływanie.

Ćwiczenia ogólnorozwojowe – zadaniem tej grupy ćwiczeń jest oddziaływanie na cały narząd ruchu. Mają one na celu:

  • zwiększenie ruchomości w stawach
  • usunięcie przykurczów
  • zwiększenie siły mięśni i podniesienie sprawności fizycznej.

Zaliczamy tu:

  • ćwiczenia kształtujące,
  • ćwiczenia gimnastyczne,
  • gry i zabawy,
  • sporty uzupełniające.

Ich podstawowym celem jest kształtowanie postawy ciała, wyrobienie koordynacji ruchowej, czucia kierunku ruchu oraz czucia położenia ciała. Gry i zabawy stosowane w gimnastyce korekcyjnej zaspokajają nadmierną potrzebę ruchu, która u dzieci z wadami postawy, występuje niezwykle często. W gimnastyce korekcyjnej nie wolno wykonywać ćwiczeń takich jak przewroty, skoki przez przyrządy itp.

Poznaj: Wady postawy

Ćwiczenia oddechowe - mają za celu:

  • nauczenie prawidłowego oddychania
  • zwiększenie pojemności życiowej płuc
  • wzmocnienie mięśni oddechowych,
  • zwiększenie ruchomości klatki piersiowej.

Ich celem jest także zapobieganie zaburzeniom oddechowym towarzyszącym wadom klatki piersiowej. Cele te realizowane są poprzez wpływanie na mechanikę oddychania, kształtowanie odpowiedniego toru oddychania oraz poprawę funkcjonowania mięśni oddechowych, zwłaszcza przepony. W doborze ćwiczeń oddechowych należy zwrócić uwagę na oddziaływanie tych ćwiczeń zarówno na klatkę piersiową, jak i na kręgosłup.

W klatce piersiowej lejkowatej przykładowe ćwiczenia oddechowe wyglądają następująco:

  • akcentujemy fazę wdechu,
  • wdech wspomagamy pracą ramion w kierunku: przodem w górę – wdech, bokiem w dół – wydech,
  • kształtujemy piersiowy tor oddechowy, zwanym też żebrowym.

Ćwiczenia specjalne - odnoszące się do danego typu wady klatki piersiowej. Dla klatki szewsko-lejkowatej należy dążyć do:

  • zwiększenia ruchomości w stawach barkowych
  • wzmocnienia mięśni grzbietu
  • pozostałych mięśni posturalnych.

Ćwiczenia o charakterze wytrzymałościowym, rozwijające sprawność narządów wewnętrznych (odnoszą się do obu typów wad klatki piersiowej). W ramach tych ćwiczeń stosujemy intensywne formy ruchu, np.:

  • biegi
  • podskoki
  • rzuty
  • jazdę na rowerze.

Trening wytrzymałościowy ma na celu usprawnienie funkcji narządów wewnętrznych. Odnosi się to głównie do:

  • układu krążenia,
  • oddechowego
  • całego metabolizmu tkankowego.

Należy podkreślić, że usprawnienie funkcji tych narządów jest dla funkcji organizmu znacznie ważniejsze niż wzmocnienie mięśni.

Pływanie - w przypadku klatek szewsko-lejkowatych stosuje się pływanie na plecach, z nogami do stylu grzbietowego lub klasycznego, a ramiona poruszają się przodem w górę i w tył za głowę (wdech), bokiem w dół (wydech). Ćwiczenia w środowisku wodnym oprócz układu oddechowego angażują układ krążenia, zwiększają wydolność organizmu, tak ważną u osób z wadami postawy. Natomiast nie zaleca się nurkowania ze względu na zaciąganie zbyt dużego długu tlenowego podczas tej formy ruchu.

Leczenie operacyjne klatki piersiowej szewskiej jest wskazane gdy:

  • występują nasilone objawy kliniczne choroby,
  • obecny jest silnie zniekształcony mostek
  • pojawią się niebezpieczne objawy ze strony układu oddechowego lub krążeniowego.

Leczenie polega na uniesieniu wgłębionego odcinka mostka i żeber i utrzymaniu tej pozycji z wykorzystaniem rożnych technik. Leczenie metodą Nussa polega na wprowadzeniu pod mostek metalowego wspornika w kształcie litery U, żeby ów mostek wypchnąć na zewnątrz.

Najlepsze efekty uzyskuje się u dzieci– około 12 roku życia, gdy kości nie są jeszcze tak twarde. Blizny po zabiegu są niewielkie. Operacja daje poprawę kosmetyczną, zmniejsza w dużym stopniu zaburzenia krążeniowo-oddechowe oraz poprawia ogólny rozwój dziecka. Po operacji wskazane jest prowadzenie ćwiczeń, ponieważ zniekształcenie ma tendencję do nawrotów.

 Szukając najlepszego ortopedy dla własnego dziecka warto przyjść do Poradni Ortopedii Dziecięcej w Onkolmed Lecznica Onkologiczna.