Jakie są przyczyny skoliozy u dzieci?

Co to jest skolioza u dzieci?

Skolioza jest potocznie mylnie określana jako boczne skrzywienie kręgosłupa (w prawą lub lewą stronę). W rzeczywistości skolioza to skrzywienie  trójpłaszczyznowe - w płaszczyźnie czołowej (boczne skrzywienie kręgosłupa), strzałkowej (tzw. ordoskolioza albo  kifoskolioza) i poziomej. Zamiast naturalnej, delikatnie łukowatej formy, kręgosłup przybiera postać litery S. Skolioza najczęściej obejmuje piersiowy odcinek kręgosłupa (górną część pleców) lub rozwija się pomiędzy odcinkiem piersiowym a lędźwiowym (środkowa część pleców). Rzadko pojawia się tylko w odcinku lędźwiowym.

Skoliozę częściej rozpoznaje się u dzieci, niż u dorosłych. Boczne skrzywienie kręgosłupa może się ujawnić w różnym okresie ich rozwoju. W zależności od wieku dziecka można rozróżnić skoliozy:

  • wczesnodziecięce (do 3. roku życia)
  • dziecięce (pomiędzy 3. a 10. rokiem życia)
  • młodzieńcze (nabyte w okresie dojrzewania),

Skolioza często nasila się w okresie dojrzewania, czyli w czasie intensywnego wzrostu. Wówczas mięśnie nie nadążają za rozwojem kośćca i nie stanowią wystarczającej podpory dla kręgosłupa.

Skolioza - jakie są przyczyny skoliozy?

Do przyczyn powodujących skoliozę u dzieci zalicza się:

  • układanie dziecka na brzuszku z główką położoną na jednym policzku (najczęściej prawym)
  • zbyt wczesne 'na siłę' sadzanie dziecka
  • zbyt szybka 'na siłę' pionizacja dziecka (brak stabilizacji więzadłowej dolnego odcinka kręgosłupa)
  • noszenie dziecka najczęściej na lewym biodrze (ponieważ jesteśmy na ogół praworęczni)
  • noszenie 2-5 miesięcznego niemowlęcia w nosidełkach w pozycji pionowej
  • prowadzanie za jedną rączkę dziecka, które uczy się chodzić
  • siadanie na jednej pięcie, podczas zabaw na podłodze
  • symetryczne noszenie plecaka lub tornistra na obu ramionach
  • oglądanie telewizji w leżeniu na boku z głową podpartą na łokciu
  • siedzenie w pozycji asymetrycznej podczas czytania, oglądania TV lub przy komputerze
  • siadanie na krześle z nogą pod pośladkiem
  • spędzanie godzin przy komputerze z monitorem ustawionym po skosie.

Skolioza u dziecka – jakie są objawy skoliozy u dzieci?

Skolioza bardzo często rozwija się bezobjawowo, a nawet, jeśli pojawią się jakieś symptomy, to zazwyczaj są bardzo niecharakterystyczne. Pacjenci, którzy zgłaszają się do lekarza najczęściej niepokoją się bólem pleców oraz widocznymi zmianami, w których zaczynają dostrzegać znaczne nieprawidłowości. Poza tym istotnie niepokój powinny wzbudzić objawy takie jak:

  • ramiona i łopatki znajdujące się na różnej wysokości
  • widoczny garb po jednej stronie klatki piersiowej
  • pojawienie się uwypuklenia w lędźwiowym odcinku kręgosłupa
  • nierównomierne wcięcie w talii.

Gdy skolioza przez dłuższy czas nie jest poddawana leczeniu, pacjent zaczyna odczuwać ból wynikający z ucisku nerwów oraz w skrajnych przypadkach rdzenia kręgowego. Wówczas pojawić się mogą również:

  • drętwienie
  • osłabienie kończyn dolnych
  • problemy z chodzeniem związane z utratą koordynacji mięśni nóg.

Pojawiają się również zniekształcenia klatki piersiowej, co wiąże się z:

  • problemami z oddychaniem
  • uczuciem zmęczenia po nawet niewielkim wysiłku
  • zaburzenia pracy serca.

W przypadku skoliozy zwyrodnieniowej pierwszym widocznym objawem są zazwyczaj bóle krzyża.

Skolioza u dziecka – jak przebiega leczenie skoliozy u dzieci?

Kostniakomięsaka u dzieci leczy się następującymi metodami:

  • chemioterapia wstępna – indukcyjna – pozwala na zmniejszenie wielkości guza przed operacją i usunięcie niewielkich przerzutów, które mogły się rozwinąć.
  • resekcja – operacja wycięcia guza wraz z zapasem zdrowej tkanki, która go otacza. Im mniejsza jest zmiana tym pewniejsze jest wykonanie operacji. Jeśli konieczne jest usunięcie kości lub jej fragmentu to dokonuje się uzupełnienia za pomocą przeszczepu kostnego bądź endoprotezy. Operacje tego typu z założenia mają charakter oszczędzający i nie mają powodować niepełnosprawności osoby chorej w wyniku leczenia.
  • radioterapia – znajduje zastosowanie przy dużych, nieoperacyjnych zmianach. Pozwala wówczas na zmniejszenie ich rozmiarów. Dzięki temu wykonanie operacji może stać się możliwe. W niektórych przypadkach będzie jedyną formą stosowanego leczenia i doprowadzi do całkowitej reemisji, może również być formą leczenia uzupełniającego po zabiegu operacyjnym jeśli nie udało się usunąć całości nowotworu. Wykorzystywana również jako forma leczenia paliatywnego w zaawansowanych przypadkach chorobowych.
  • chemioterapia uzupełniająca – powala na potrzymanie efektu operacji oraz pozbycie się ewentualnych komórek nowotworowych, które nie zostały wycięte.
  • amputacja – skrajna metoda znajdująca zastosowanie jedynie w sytuacji gdy dochodzi do znacznego naciekania nowotworu na nerwy oraz naczynia i stanowi jedyną formę ratowania życia i zdrowia chorego. Lekarz od strony etycznej musi przeanalizować konkretny przypadek i ocenić czy wykonanie amputacji będzie korzystne.
  • operacja usuwania przerzutów – przeprowadzane są również zabiegi chirurgiczne polegające na wycięciu przerzutów kostniakomięsaka.

Badania diagnostyczne skoliozy są bardzo różne, jednak podstawowym jest badanie radiologiczne kręgosłupa. Wykonywany jest niekiedy także test Rissera, który służy do oceny dojrzałości kostnej kręgosłupa. Stosowane są również:

  • jądrowy rezonans magnetyczny
  • badanie USG,
  • tomografię komputerową 3D.

Do innych testów pomocniczo wykonywanych przy szczegółowej diagnostyce skoliozy, zalicza się m.in. test Bertranda, którego celem jest wykazanie różnic w obu stronach tułowia, test ścienny Degi – rozpoznanie ograniczenia ruchomości w obrębie stawów ramienno-barkowych, czy test Thomasa, który ma na celu wykrycie przykurczu zginaczy stawu biodrowego, a także wiele innych badań.

Szukając bardzo dobrego ortopedy dziecięcego warto przyjść do Poradni Ortopedii Dziecięcej w Onkolmed Lecznica Onkologiczna.