Jaką chorobą jest padaczka?

Padaczka, inaczej nazywana epilepsją, to określenie grupy różnych zaburzeń o charakterze neurologicznym, które mogą objawiać się napadami padaczkowymi. Napady tego typu są wynikiem przejściowych zaburzeń w funkcjonowaniu mózgu. W komórkach nerwowych dochodzi wówczas do samoczynnych, bardzo gwałtownych wyładowań bioelektrycznych, odpowiedzialnych za pojawianie się napadów padaczkowych.

Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być: zaburzenia równowagi pomiędzy neuroprzekaźnikami pobudzającymi i hamującymi, obniżony próg pobudliwości neuronów spowodowany np. zaburzeniami elektrolitowymi, zaburzenia pracy pompy sodowo-potasowej, wynikające z niedoboru energii. Padaczka, czyli „padająca choroba”, to schorzenie znane już w starożytności i jego istnienie jest odnotowywane we wszystkich kulturach. Po raz pierwszy określenia „padaczka” użył Hipokrates w 400 roku przed naszą erą, czerpiąc z greckiego słowa „chwytać”. On też wysunął pogląd, że padaczka ma naturalną, organiczną przyczynę.

Padaczka - rodzaje

Padaczki można podzielić w zależności od rodzaju napadów występujących u chorego, w związku z tym wyróżnia się:

Padaczki uogólnione:

  • pierwotnie uogólnione
  • wtórnie uogólnione
  • nieokreślone uogólnione.

Padaczki częściowe.

Padaczki niesklasyfikowane.

Padaczka - przyczyny

Przyczyna powstawania padaczki nie jest jednoznaczna, U prawie 65% pacjentów padaczka nie jest rozpoznawana. W Polsce najczęstszą przyczyną występowania padaczki są wszelkiego rodzaju urazy głowy, które stanowią 20% wszystkich przypadków. U mężczyzn padaczka występuje znacznie częściej niż u kobiet. Padaczka może powstawać w wyniku:

  • nowotworu,
  • krwotoku podpajęczynówkowego
  • udaru,
  • zapalenia mózgu i opon mózgowych
  • toksyczno-metabolicznego uszkodzenia tkanki mózgowej,
  • uwarunkowań genetycznych - najczęściej w wieku dziecięcym.

Przyczyną padaczki może być również uraz mózgu, który pojawił się już w okresie okołoporodowym lub na późniejszym etapie życia. Najczęściej jest to uszkodzenie, a u ludzi starszych niedokrwienie mózgu. Większość przypadków padaczki u dzieci nie ma ustalonej przyczyny - mówi się wtedy o padaczce idiopatycznej. Padaczka u dorosłych najczęściej jest związana z inną chorobą lub uzależnieniem od alkoholu. 

Podłożem padaczki są zaburzenia w czynności bioelektrycznej mózgu, która może się rozwijać w określonym miejscu (ognisko padaczkorodne), a następnie rozprzestrzenić na cały mózg (uogólnione wyładowania). Napady padaczkowe dzielimy na:

  • uogólnione - wyładowania obejmują obie półkule
  • częściowe - wyładowania obejmują część jednej półkuli.

Chociaż padaczka to bardzo częsta dolegliwość, to rozpoznanie pojedynczego czynnika genetycznego nie jest łatwym zadaniem. Predyspozycje genetyczne wykazano w oparciu o liczne obserwacje oraz dane rodzin, u których dochodziło do konkretnego rodzaju padaczki. Znacznie czynników genetycznych zmniejszać się wraz ze stopniem pokrewieństwa.

Padaczka - objawy

Objawem padaczki są pojawiające się z różną częstością napady padaczkowe. Napad padaczkowy jest wyrazem przejściowych zaburzeń czynności bioelektrycznej mózgu. W zależności od tego, w jakim obszarze mózgu występują nieprawidłowe wyładowania bioelektryczne, napad padaczkowy może się różnie objawiać. Padaczka jest zazwyczaj utożsamiana z drgawkami, czyli tak zwanym napadem grand mal (toniczno-kloniczym). Objawy takiego napadu są powszechnie znane: utrata przytomności, wyprężenie ciała, a następnie drgawki, sinica, „piana z ust”, przygryzienie języka, niekiedy bezwiedne oddanie moczu. Napad padaczkowy trwa krótko, z reguły 2-3 minuty, niekiedy kilkanaście sekund. Po napadzie pacjent może być senny, zmęczony, może odczuwać ból mięśni i/lub głowy. Niektórzy pacjenci przed wystąpieniem napadu odczuwają lęk, nieprzyjemny zapach lub smak, słyszą muzykę. Takie zjawisko nazywane jest aurą.

Napady padaczkowe często mają nietypowy przebieg, odmienny od opisanego powyżej napadu toniczno-klonicznego. Mogą mieć postać tak zwanych napadów mioklonicznych, obejmujących drgawki kończyn górnych, rzadziej dolnych, bez utraty świadomości, powodujące upuszczanie trzymanych w ręku przedmiotów lub upadek, występujące często rano, po obudzeniu lub pod wpływem bodźców świetlnych.U części pacjentów podczas napadów nie występują drgawki, tylko brak lub utrudnienie kontaktu z otoczeniem. Są to napady nieświadomości lub częściowe złożone. Napady nieświadomości występują częściej u dzieci, pacjent nie reaguje na kierowane do niego słowa, jest „nieobecny”, po kilku, kilkunastu sekundach wraca do wykonywanej poprzednio czynności. W trakcie napadu częściowego złożonego pacjent nie nawiązuje kontaktu przez około 2-3 minuty, najczęściej ma otwarte oczy, mogą występować tak zwane automatyzmy, czyli czynności wykonywane automatycznie (np. mlaskanie, przełykanie śliny, skubanie ubrania, rozpinanie guzików). Tak różnorodna manifestacja napadów padaczkowych przyczynia się do trudności w rozpoznaniu padaczki.

Padaczka – Leczenie

Epilepsję leczy się farmakologicznie a w przypadku gdy przyczyną jest guz lub krwiak leczenie jest operacyjne. Leczenie ma na celu ustąpienie napadów padaczkowych. Leczenie ma charakter przewlekły-chory przyjmuje leki codziennie. Absolutnie nie należy samemu odstawiać leków, bowiem grozi to wystąpieniem stanu padaczkowego, który jest zagrożeniem dla życia chorego. Istnieje możliwość zastosowania implantu-stymulatora nerwu błędnego. Powinien być zakładany u osób, które napady padaczkowe mają z dużą częstotliwością. Ta metoda leczenia jest jeszcze bardzo kosztowna. Pomimo tego iż chory ma implant przyjmuje również leki. Padaczka nie jest przeciwwskazaniem do planowania poczęcia. Ciężarna chorująca na epilepsję musi pozostawać pod ścisłą kontrolą ginekologa oraz neurologa. Jedną z alternatywnych metod leczenia padaczki jest dieta ketogenna. Przy stosowaniu tej diety głównym „paliwem” dla mózgu są ciała ketonowe a nie glukoza. Dieta ta bogata jest w tłuszcze a uboga w węglowodany.

Padaczka – gdzie jest dobry neurolog

Jest wielu neurologów leczących padaczkę. Jednym z nich jest Prof. dr hab. n. med. Rafał Rola – bardzo dobry i ceniony specjalista neurolog, który przyjmuje w Poradni Neurologicznej w Onkolmed Lecznica Onkologiczna w mieście Warszawa.