HIPEC - innowacyjna metoda leczenia nowotworów

Przerzuty nowotworów do otrzewnej są określane w klasyfikacji zaawansowania nowotworów jako przerzuty odległe, zaś rokowanie jest z reguły niepomyślne. Średnie przeżycie w nieleczonych, zaawansowanych przypadkach wynosi około 6 miesięcy. Jednak u chorych, u których nie ma potwierdzonego badaniami radiologicznymi (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, PET) przerzutów drogą krwi, albo są one niewielkie i mogą być leczone skutecznie innymi metodami (pojedynczy przerzut do płuca, przerzuty raka jelita grubego do wątroby do 3 ognisk), rokowanie w przypadku samych przerzutów do otrzewnej jest lepsze.
Innowacyjną metodą pozwalającą na uzyskanie dobrych i bardzo dobrych wyników leczenia przerzutów do otrzewnej jest Dootrzewnowa Chemioterapia Perfuzyjna w Hipertermii (HIPEC)  Wyniki leczenia są tym lepsze, im mniejsze i na mniejszym obszarze są umiejscowione przerzuty do otrzewnej.
Warunkiem uzyskania dobrych wyników leczenia jest wykonanie całkowitej (CC-0) lub prawie całkowitej ( CC-1) cytoredukcji masy nowotworu, czyli jego wycięcie. Zabiegi te są bardzo trudne technicznie oraz długotrwałe. Średni czas zabiegu wycięcia całkowitego nowotworu wynosi 6-8 godzin, ale zabieg taki może trwać i dłużej. Z tego powodu bardzo ważna jest odpowiednia kwalifikacja pacjentów do leczenia. Pomimo obecności zaawansowanej choroby nowotworowej pacjent musi być w dostatecznie dobrej kondycji fizycznej, aby mógł być poddany długotrwałemu, obciążającemu zabiegowi operacyjnemu oraz jednoczesnej, w czasie tego samego zabiegu, chemioterapii dootrzewnowej w podwyższonej temperaturze.

HIPEC - jakie nowotwory mogą dawać przerzuty do otrzewnej?

Przerzuty do otrzewnej mogą dawać wszystkie nowotwory rozwijające się wewnątrz jamy otrzewnej. Należą do nich nowotwory jelita grubego, jajnika, żołądka, jelita cienkiego, śluzak rzekomy otrzewnej (pseudomyxoma peritonei), międzybłoniak otrzewnej (mesothelioma).

HIPEC - jakie nowotwory są najczęstszą przyczyną przerzutów do otrzewnej?

Rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest przyczyną przerzutów do otrzewnej u około 15% chorych z tym nowotworem, ale aż u ponad 40% w przypadku, gdy doszło do wznowy nowotworu po wcześniejszym leczeniu chirurgicznym.

Rak jajnika

Rak jajnika powoduje powstanie przerzutów do otrzewnej u około 50% chorych i jest jednym z najczęstszych przyczyn przerzutów o tej lokalizacji.

Śluzak rzekomy otrzewnej

Śluzak rzekomy otrzewnej (pseudomyxoma peritonei) wywodzi się najczęściej z wyrostka robaczkowego, ale punktem wyjścia może też być jajnik. Jest rzadkim nowotworem, który często ma postać łagodną, jednak ze względu na produkcję dużych ilości treści śluzowej może stanowić poważny problem leczniczy. Powtarzające się zabiegi odbarczające jamę otrzewną z mas śluzowych często związane z wycięciem odcinków jelita mogą doprowadzić do masywnych zrostów i niedrożności, trudnych do zoperowania. Postać złośliwa wymaga wykonania zabiegów cytoredukcyjnych (wycięcie całej masy nowotworu). Zabiegi cytoredukcyjne i dootrzewnowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii jest w wielu ośrodkach leczeniem z wyboru w tym typie nowotworu.

Międzybłoniak otrzewnej

Międzybłoniak otrzewnej (mesothelioma peritonei) podobnie jak w przypadku śluzaka, jest to nowotwór rzadki. Pierwotnym punktem wyjścia jest sama otrzewna. Może występować w postaci łagodnej lub złośliwej.

Rak żołądka

Rak żołądka. Przerzuty tego nowotworu do otrzewnej stanowią poważny problem leczniczy. W przypadku, gdy zmiany na otrzewnej są ograniczone do niewielkiego obszaru i możliwe jest usunięcie żołądka oraz wykonanie zespolenia jelitowo-przełykowego w granicach zdrowych tkanek, zabieg HIPEC może być brany pod uwagę jako alternatywa leczenia uzupełniającego. Ze względu na możliwość wystąpienia powikłań związanych z nieszczelnością zespoleń należy rozważyć nie tylko wskazania, ale i przeciwwskazania do wykonania tego sposobu leczenia.

Pozostałech

Mięsakrak trzustki, rak przewodów żółciowych, inne nowotwory - w przypadku ograniczonych do otrzewnej zmian przerzutowych w tych typach nowotworów decyzję o zabiegach cytoredukcyjnych należy podejmować indywidualnie, mając na uwadze przede wszystkim możliwość wykonania radykalnego zabiegu cytoredukcyjnego (całkowitego wycięcia zmian nowotworowych).

HIPEC - czy każdy pacjent z rozsiewem do otrzewnej kwalifikuje się do zabiegu HIPEC?

Istnieje klika podstawowych warunków, które muszą być spełnione, ażeby zakwalifikować pacjenta do tego zabiegu.

  • Pierwszym z nich jest ograniczenie rozsiewu nowotworu do jamy otrzewnej. Obecność przerzutów drogą krwi, poza pojedynczym, możliwym do wycięcia przerzutem do płuca oraz pojedynczymi, możliwymi do wycięcia lub termoablacji - do 3 - przerzutami raka jelita grubego do wątroby, jest przeciwwskazaniem do HIPEC ze względu na niekorzystne rokowanie bez względu na leczenie przerzutów do otrzewnej.
  • Drugim warunkiem jest ograniczona rozległość zmian przerzutowych do otrzewnej, nie przekraczająca 20 pkt. w skali Sugerbaker'a.
  • Trzecim warunkiem jest możliwość wykonania całkowitej ( CC-0 ) lub prawie całkowitej cytoredukcji ( CC-1 ) tkanki nowotworowej w trakcie zabiegu operacyjnego, ze względu na fakt, że leki przeciwnowotworowe stosowane w dootrzewnowej chemioterapii perfuzyjnej w hipertermii są skuteczne do grubości 1-3 mm tkanki nowotworowej. Wszystkie większe i grubsze przerzuty nowotworowe muszą być wycięte.

U chorych, u których występują objawy związane z zaawansowaną chorobą nowotworową (niedrożność, bóle brzucha, wymioty, chudnięcie, problemy z oddychaniem, wyniszczenie nowotworowe) decyzję o możliwości wykonania zabiegu należy podejmować indywidualnie na podstawie wiedzy i doświadczenia w wykonywaniu tego sposobu leczenia.

HIPEC – gdzie na konsultację?

HIPEC jest metodą innowacyjną i niewielu lekarzy jeszcze ją stosuje. Na konsultacje i podjęcie dalszego leczenia tą metodą warto przyjść do Onkolmed Lecznica Onkologiczna, gdzie w Poradni Nowotworów Układu Pokarmowego przyjmuje lek. med. Anna Cencelewicz-Lesikow, która specjalizuje się między innymi w leczeniu nowotworów otrzewnej metodą HIPEC.