Glejak wielopostaciowy - przyczyny, objawy i leczenie

Co to jest glejak wielopostaciowy?

Glejak wielopostaciowy (glioblastoma) to złośliwy guz mózgu o złym rokowaniu. Poznaj formy leczenia glejaka wielopostaciowego i informacje o złośliwym raku mózgu:

Naciekający charakter glejaka wielopostaciowego sprawia, że jest on niezwykle trudny do usunięcia w całości. Pomimo chirurgicznej resekcji, naświetlań i agresywnej chemioterapii szybko powraca, rośnie i stopniowo upośledza pracę kolejnych fragmentów mózgu. Poniższy artykuł zawiera aktualne informacje dotyczące możliwości terapii złośliwego glejaka wielopostaciowego G IV.

Glejak wielopostaciowy (GBM) to bogatokomórkowy nowotwór z przeważającym różnicowaniem astrocytarnym, charakteryzujący się atypią i pleomorfizmem jąder komórkowych, aktywnością mitotyczną, a także obecnością ognisk martwicy tkankowej i rozrostem naczyń. Wyodrębnia się dwa histologiczne podtypy glejaka wielopostaciowego:

  • glioblastoma olbrzymiokomórkowy
  • glejakomięsak (gliosarcoma).

Jakie są przyczyny glejaka wielopostaciowego?

Przyczyny zdecydowanej większości przypadków tych nowotworów jest nieznana. W niewielkiej ilości przypadków glejak wielopostaciowy może rozwijać się w następstwie radioterapii litych nowotworów głowy i szyi, a także po profilaktycznym napromienianiu cewy nerwowej w przebiegu rozrostów układowych (np. u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną). Glejak wielopostaciowy był opisywany u chorych z dziedziczną skłonnością do rozwoju nowotworów – mutacje konstytutywne genu TP53, zespół Turcota typu 1.

Jakie są objawy glejaka wielopostaciowego?

Guz mózgu może objawiać się bardzo ostrymi objawami, np. w wyniku krwotoku z guza bądź rozwijającego się wodogłowia. Choroba nowotworowa może rozwijać się podstępnie, kiedy objawy pojawiają się stopniowo, w ciągu wielu tygodni, a nawet kilku lat.

Symptomy kliniczne glejaka wielopostaciowego zależą od stopnia złośliwości guza, a nasilenie może narastać gwałtownie, szczególnie w przypadkach wtórnego rozwoju glioblastomy z wcześniej mniej złośliwych form nowotworów mózgowia. W przypadku glioblastoma multiforme jest on najwyższy ze wszystkich nowotworów OUN, czyli czwarty stopień złośliwości.

Jak wszystkie nowotwory i guzy w obrębie mózgowia glioblastoma może wywoływać tzw. efekt masy. Wynikiem tego efektu jest wzrost ciśnienia środczaszkowego i w takim przypadku do podstawowej triady objawów glejaka należą:

Natomiast u aż 30 procent pacjentów glejak wielopostaciowy może się objawiać napadami padaczkowymi różnorakiego rodzaju (zależne od umiejscowienia procesu nowotworowego).

Inne objawy glejaka wielopostaciowego są zależne od umiejscowienia guza w mózgowiu i tak możemy obserwować:

  • zmiany zachowania (gdy guz umiejscowiony jest w płatach czołowych)
  • niedowidzenie (gdy guz umiejscowiony jest w płatach skroniowych, ciemieniowych i potylicznych)
  • zaburzenia czucia (gdy guz umiejscowiony jest w płaty ciemieniowych)
  • zaburzenia równowagi, drżenia, oczopląs (gdy guz umiejscowiony jest w móżdżku).

Glejak wielopostaciowy – jak wygląda leczenie?

Glejaki wilopostaciowe, które nie są znacznie rozlane i są oddzielone od sąsiadujących tkanek, łatwiej jest usunąć chirurgicznie. W leczeniu glejaków wielopostaciowych stosuje się również radioterapię, chemioterapię, immunoterapię, terapię genową czy wirusoterapię.

Glejak wielopostaciowy nie daje jednak dobrych rokowań. Najczęściej chorzy, u których zdiagnozuje się glejaka wielopostaciowego, umierają w ciągu trzech miesięcy. Przy zastosowaniu operacji chirurgicznej oraz radioterapii w leczeniu glejaka wielopostaciowego, czas przeżycia wydłuża się do około roku. Zaledwie u kilku procent chorych czas ten jest znacznie dłuższy.

Jest wiele placówek medycznych  gdzie można pójść na konsultację. Jednym z nich jest Onkolmed Lecznica Onkologiczna w Warszawie gdzie w Poradnii Neurochirurgii Ogólnej i Onkologicznej oraz Poradnii Nowotworów Głowy i Szyi konsultują najlepsi specjaliści w dziedzinie neurochirurgii chemioterapii.