Encelofalopatia wątrobowa - co ma mózg do wątroby?

Encefalopatia wątrobowa może pojawić się w sytuacji, kiedy wątroba nie jest w stanie właściwie pełnić swojej funkcji. Wątroba to narząd szczególny. Jej funkcje obejmują m.in. oczyszczanie krwi z toksyn, regulowanie gospodarki metabolicznej czy syntezę różnych białek (np. czynników krzepnięcia). Zaburzenia czynności wątroby skutkują pojawianiem się dolegliwości dotyczących różnych układów organizmu. Jednym z układów, w obrębie którego może dochodzić do występowania zaburzeń, jest układ nerwowy.
W sytuacji, kiedy wątroba nie jest w stanie właściwie pełnić swojej funkcji, we krwi może dochodzić do gromadzenia się różnych toksycznych substancji. Jako ich przykłady można podać amoniak, fenole, merkaptany i kwasy tłuszczowe. We krwi wzrastać może także ilość tzw. fałszywych neuroprzekaźników, np. oktopaminy. W przypadku, gdy wymienione substancje nie są usuwane z organizmu, wywierają one toksyczny wpływ na różne tkanki. Jedną z nich jest tkanka nerwowa – pojawiające się zaburzenia określa się właśnie mianem encefalopatii wątrobowej.

Wyróżniane są dwie główne postacie encefalopatii wątrobowej. Pierwszą z nich jest postać minimalna, w przebiegu której odchylenia u pacjentów są tak niewielkiego stopnia, że można je wykryć tylko przy pomocy specjalistycznych testów psychometrycznych. Znacznie bardziej bogata w dolegliwości jest z kolei jawna encefalopatia wątrobowa, w jej przypadku wyróżnia się postać epizodyczną oraz utrwaloną.

Encelofalopatia wątrobowa – przyczyny

Encefalopatia wątrobowa jest zespołem zaburzeń neurologicznych, które stanowią jedno z poważniejszych powikłań chorób wątroby. Narząd ten w organizmie człowieka pełni szereg bardzo ważnych funkcji. Odpowiada m.in. za produkcję żółci, wytwarzanie czynników krzepnięcia krwi, neutralizowanie toksyn, czyli detoksykację. W wyniku różnych chorób dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu wątroby. Konsekwencją tego jest nagromadzenie się w organizmie szkodliwych substancji, które oddziałują na układ nerwowy prowadząc do nieprawidłowości w jego pracy. Encefalopatia wątrobowa rozwija się u osób chorujących na przewlekłe schorzenia wątroby. Przyczynami tego zaburzenia mogą być: wirusowe zapalenie wątroby, marskość lub zespół Rey’a. Do zaburzeń w funkcjonowaniu wątroby dochodzi również w wyniku: infekcji (np. płuc), działania niektórych leków lub neurotoksyn oraz krwotoku do przewodu pokarmowego. Czynnikami ryzyka rozwoju encefalopatii wątroby są: nadużywanie alkoholu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe (np. obniżony poziom potasu we krwi), niedotlenienie. 

Encelofalopatia wątrobowa - objawy

Choroba występuje pod dwiema postaciami - utajoną lub jawną. Pierwsza z nich rozwija się bardzo powoli i bezobjawowo. Druga łączy w sobie wszystkie charakterystyczne dla schorzenia dolegliwości i może przebiegać w sposób ostry lub przewlekły. W pierwszej fazie rozwoju encefalopatii pacjenci skarżą się na problemy ze snem (zaburzony zostaje zarówno sen jak i stan czuwania), kłopoty z uczeniem, zapamiętywaniem oraz koncentracją.
Rozpoznanie oraz stopień zmian zachodzących w organizmie chorego określa pięciostopniowa skala:

  • stopień 0 - u chorego nie ma widocznych zmian,
  • stopień 1 - pojawiają się kłopoty z koncentracją i snem, chorych na przemian wypełnia uczucie euforii lub rozdrażnienia,
  • stopień 2 - dezorientacja, zaburzenia mowy, problemy z pamięcią postępują, pacjenci stają się senni, zmianie ulega ich zachowanie,
  • stopień 3 - otępienie, silne lęki, niekiedy pojawiają się urojenia, oczopląs, chorzy reagują jedynie na bardzo silne bodźce,
  • stopień 4 - w ostatnim stadium choroby pacjenci zapadają w śpiączkę.

Objawy encefalopatii w kolejnych stadiach choroby:
Stadium 0

  • odpowiedni stan chorego.

Stadium 1 

  • senność, 
  • wahania nastroju,
  • osłabienie koncentracji,
  • spowolnienie,
  • drżenie,
  • euforia,
  • słowotok,
  • zaburzenia pisma.

Stadium 2 

  • nasilenie senności,
  • apatia,
  • drżenie grubofaliste,
  • dezorientacja,
  • zaburzenia osobowości,
  • zaburzenia orientacji i funkcji poznawczych.

Stadium 3 

  • ciągła senność,
  • drżenie,
  • znaczne zaburzenia świadomości,
  • chory reaguje tylko na silne bodźce,
  • otępienie,
  • lęk i gniew,
  • oczopląs,
  • odruchy patologiczne.

Stadium 4 

  • śpiączka, 
  • chory nie reaguje na bodźce ruchowe, 
  • szerokie źrenice bez reakcji na światło.

Encefalopatia wątrobowa -rozpoznanie i leczene

Nie ma jednego środka do leczenie encefalopatii wątrobowej. Bardzo ważne jest jak najszybsze zmniejszenie oraz ograniczenie poziomu amoniaku w organizmie czy nawet zmiana jego metabolizmu. W tym celu stosowane są antybiotyki (o działaniu przeciwbakteryjnym) oraz specjalna dieta (bardzo uboga w białko bądź całkowicie bezbiałkowa). Znaczącą role odgrywają wszelkie leki pomagające w utylizacji wchłoniętego amoniaku. W celu zmniejszenia obrzęku mózgu, oraz krwawień z przewodu pokarmowego podawane są odpowiednie środki farmakologiczne w odniesieniu do aktualnego stanu pacjenta. Stosowanie leków hepatoprotekcyjnych (mających działanie poprawiające wydolność uszkodzonych hepatocytów) nie ma znaczącego wpływu w przypadku pacjentów z przewlekłą bądź ostrą encefalopatia wątrobową. W chwili obecnej trwają badania nad pozytywną rolą fosfolipidów na morfologię hepatocytów.

Wątroba jest bardzo ważnym organem, który bardzo szybko się regeneruje. Profilaktyka chorób wątroby obejmuje nie tylko stosowanie odpowiedniej diety, ale przede wszystkim unikanie wszelkich czynników mogących uszkodzić miąższ wątroby, zarówno tych silnie toksycznych (np. alkohol), jak również infekcyjnych, np. wirusów.

W celu umówienia się na konsultację u neurologa skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu226434503 lub 797581010