Dna moczanowa - przyczyny, objawy, leczenie

Dna moczanowa spowodowana jest odkładaniem w tkankach kryształów moczanu sodu. Najczęściej zajmuje stawy, co zazwyczaj objawia się atakami bardzo silnego bólu, obrzękiem i ograniczeniem ruchomości zajętego stawu. W zaawansowanej postaci choroby dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia narządu ruchu i niesprawności, a także do zajęcia innych narządów (uszkodzenia nerek, kamicy moczowej, tworzenia guzków dnawych w tkankach miękkich).

Dnie moczanowej często towarzyszą inne choroby cywilizacyjne, takie jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, otyłość, cukrzyca i zaburzenia lipidowe (zobacz: Nadciśnienie tętnicze, Choroba wieńcowa, Otyłość, Cukrzyca).

Odkładanie kryształów moczanu sodu wynika ze zwiększonego stężenia kwasu moczowego (hiperurykemii), będącego skutkiem jego nadmiernej produkcji lub zmniejszonego wydalania z organizmu. Sama hiperurykemia nie jest jeszcze chorobą – dna moczanowa rozwija się tylko u co piątej osoby ze zwiększonym stężeniem kwasu moczowego, choć nie wyjaśniono dotychczas, dlaczego tak jest.

Dna moczanowa- przyczyny

Przyczyną bólu i zniekształcenia stawów w przebiegu dny moczanowej jest nadmiar kwasu moczowego. Kwas moczowy pochodzi z puryn, których źródłem jest dieta oraz rozpad obumierających tkanek. We krwi może się rozpuścić tylko określona jego ilość (tak jak cukru w herbacie). Gdy kwasu jest zbyt wiele, zaczyna się krystalizować. Kryształki zwane moczanami odkładają się i rosną w stawach i tkance okołostawowej. Białe ciałka krwi próbują je wchłonąć i zneutralizować, ale zazwyczaj to się nie udaje. Moczany, ostre jak brzytwa, ranią tkankę i wywołują w niej stan zapalny. Wyróżnia się dwa rodzaje dny moczanowej: 

  • pierwotna dna moczanowa jest odziedziczonym zaburzeniem metabolizmu - organizm z niewiadomych przyczyn produkuje duże ilości kwasu moczowego i ma kłopot z jego wydalaniem;
  • wtórna dna moczanowa (to ok. 10 proc. przypadków) pojawia się w następstwie białaczki, napromieniowania, przewlekłej choroby nerek, nadmiernego objadania się lub źle przeprowadzonej kuracji odchudzającej czy głodówki, nadużywania alkoholu oraz przyjmowania niektórych leków odwadniających, a nawet witamin B1 i B12. Może także towarzyszyć cukrzycy typu II, zaburzeniom gospodarki lipidowej (czyli podwyższonemu stężeniu tłuszczów we krwi), nadciśnieniu tętniczemu, nadwadze i otyłości brzusznej.

Dna moczanowa – objawy

Podstawowym objawem dny moczanowej jest ostre zapalenie stawów. Jak już wspominałam, polega ono na miejscowych, nawracających stanach zapalnych o ostrym przebiegu. Obrzękom stawów towarzyszy ból- trwa zwykle mniej niż 4 godziny i najczęściej pojawia się w nocy-, a czasem i gorączka.

Innym objawem dny moczanowej jest powstawanie tzw. guzków dnowych. Odkładają się, gdy poziom kwasu moczowego we krwi jest zbyt duży przez dłuższy czas. Te mogą z kolei przyczynić się do powstawania nadżerek kostnych, kamieni nerkowych i tzw. nefropatii moczanowej.

Dna moczanowa – leczenie

Do leczenia napadu dny moczanowej stosuje się kolchicynę, lek roślinny pochodzący z nasion i bulw zimowita jesiennego. Lek ten bardzo dobrze hamuje odczyn zapalny w przebiegu dny, choć nie do końca poznano, jaki jest mechanizm działania kolchicyny. Aby kolchicyna była skuteczna, należy podać ją w ciągu pierwszych 24 godzin od początku napadu dny moczanowej w ściśle określonych dawkach. U chorych z częstymi napadami podaje się kolchicynę na stałe w niewielkich dawkach. Oprócz kolchicyny w leczeniu stosuje się leki niesterydowe przeciwzapalne (najczęściej indometacynę, naproksen lub ibuprofen). Jeśli chory źle toleruje leczenie kolchicyną, która niekiedy może wywoływać biegunkę, to do terapii można włączyć glikokortykosteroidy. Z domowych sposobów łagodzenia bólu stawu można polecić okłady z kostek lodu zawiniętych w suchą, czystą ściereczkę.
W zależności od tego czy podwyższony poziom kwasu moczowego spowodowany jest nadprodukcją kwasu moczowego czy upośledzeniem jego wydalania z moczem lekarz dodatkowo zaleca choremu allopurinol - lek hamujący wytwarzanie kwasu moczowego lub probenecid - lek moczanopędny czyli zwiększający wydalanie kwasu moczowego z moczem.

W celu umówienia się na konsultację u endokrynologa skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: 226434503 lub 797581010